Als de vakkenvuller niet oplet, kun je ziek worden

Altijd vervelend, een bericht over supermarkten waar voedsel in de schappen ligt dat over de datum is. Regionale kranten meldden dinsdag dat de laatste tijd opvallend vaak bedorven voedsel nog te koop wordt aangeboden....

‘Klinkklare onzin’, is de eerste reactie van Anne-Corine Vlaardingerbroek, woordvoerster van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, de koepel van supermarkten. Natuurlijk komt het weleens voor dat er voedsel in de schappen ligt waarvan de ‘THT’, de te-houden-tot-datum, is verstreken. ‘Maar dat betekent nog niet dat het is bedorven. Voedsel is niet de ene dag veilig, en de volgende niet meer. Het is een indicatie. We drinken allemaal weleens melk die zogenaamd twee dagen te oud is.’

Anders ligt het met echt bederfelijke waar, zoals voorverpakte vis, kant-en-klaarmaaltijden en zakjes sla. Die hebben een ‘TGT’, te-gebruiken-totdatum. ‘Als je dat na die datum eet, kun je ziek worden’, zegt Ineke Volkers van het Voedingscentrum. Afhankelijk van de bacteriën die in het eten zitten, iemands leeftijd en conditie, kan dat vervelend uitpakken, variërend van diarree tot gewrichtsontstekingen.

‘Als iets in de schappen over de datum is, is er een fout gemaakt’, zegt een woordvoerster van Albert Heijn. ‘Dat kan incidenteel voorkomen, maar het mag niet gebeuren. Daar moeten we alert op zijn.’ De wet verbiedt de verkoop van producten na de uiterste consumptiedatum, maar dat verbod zeggen AH en andere supermarkten niet nodig te hebben. Hoe verser, hoe liever het de klant is.

De supermarktketen heeft vaste procedures die zulke ongelukjes moeten voorkomen. De vakkenvullers moeten elk product waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken, uit het schap halen. Sterker nog: tegen de tijd dat die datum nadert, wordt bekeken of het artikel wordt afgeprijsd, zoals regelmatig gebeurt met kant-en-klaarmaaltijden. Blijven spullen toch onverkocht liggen, dan worden ze weggehaald en belanden ze in de ‘retourstromen’; via het distributiecentrum gaan ze naar een erkende verwerker en belandt de inhoud in een biogas- of verbrandingsinstallatie, of bij een composteerder.

Met andere woorden: er hoeft niets fout te gaan. Maar dat gebeurt natuurlijk wel. Niet iedere vakkenvuller is even precies. De Voedsel- en Warenautoriteit (VWA) controleert dat en doet dit jaar circa 6.000 inspecties bij supermarkten. In 2006 hield de VWA nog 7.423 inspecties. Toen moest er worden bezuinigd. Daarom kunnen nu vooral supermarkten waar een luchtje aan zit een bezoek verwachten.

Elk hoofdkantoor van een supermarkt moet sowieso schriftelijk aantonen dat er een goed controlesysteem is.

‘Het voedsel in de Nederlandse supermarkten is veilig en wordt goed gecontroleerd’, garandeert VWA-woordvoerder Bob Kiel. ‘In Nederland wordt daar grote waarde aan gehecht. Als er toch iets mis is, komen wij direct in actie.’