Je kunt beter werkstress hebben dan rugklachten

Het Belgische arbeidsrecht maakt nog altijd onderscheid tussen ‘arbeiders’ en ‘bedienden’, kortweg tussen hand- en hoofdarbeid, tussen blauwe en witte boorden....

Maar de arbeidersklasse bestaat nog wel degelijk, aldus Hans De Witte. De Leuvense hoogleraar arbeidspsychologie analyseerde een enquête onder 32 duizend Belgische werknemers. De verschillen zijn haarscherp.

Zo hebben arbeiders beduidend minder last van emotionele werkbelasting en van werkdruk. Ze piekeren minder dan bedienden over problemen op hun werk. Wel is – niet verrassend – de lichamelijke belasting zwaarder. Arbeiders hebben bovendien veel minder te zeggen over de inhoud van hun werk.

‘De job van bedienden is afwisselender, ze hebben meer autonomie en inspraak’, zegt De Witte. ‘Maar ze ervaren wel veel meer stress en ze vinden de emotioneel-mentale belasting groter.’

Maar wat is er per saldo beter: lichamelijk moe zijn van het werk of geestelijk uitgeput? Dat laatste, zo blijkt uit de ondervraging. Bedienden hebben meer plezier in hun werk dan arbeiders. Ze kunnen zich immers gemakkelijker ontplooien en beter hun werk inrichten.

Wat De Witte betreft wordt het wettelijke verschil in België tussen arbeiders en bedienden opgeheven. Zo zijn de regels voor arbeiders minder gunstig wat betreft proeftijd, loongaranties, tijdelijke werkloosheid, vakantiegeld, ontslag en opzegtermijnen. ‘Dat is discriminerend. Maar degenen die terecht tegen dat onderscheid vechten, gebruiken vooral de verkeerde argumenten. Want de verschillen in omstandigheden, verhoudingen en inhoud van het werk zijn dus wel groot gebleven.’

In eerder onderzoek stuitte De Witte ook op verschillen op cultureel vlak. Arbeiders denken klassieker dan bedienden over de opvoeding en de rolverdeling tussen man en vrouw. Ook staan ze negatiever tegenover vreemdelingen. Maar sociaal-economisch zijn arbeiders juist progressiever: ze willen meer gelijkheid van inkomen en macht.

Logisch, aldus De Witte: ‘Op het economisch vlak hebben arbeiders alleen maar te winnen, en zouden bedienden moeten inleveren.’