Geen CO2-opslag onder mijn achtertuin

De ondergrondse opslag van CO2 betekent minder broeikasgas in de lucht. Maar wat als je boven zo’n opslagplaats woont?..

‘We hebben toch niks te vertellen in dit kleine dictatuurtje?’ Jeannette Michels is ontstemd over de geplande opslag van CO2 in een lege gasbel onder haar nog jonge vinexwijk Carnisselande (7.600 woningen) in de gemeente Barendrecht.

De NAM, die verantwoordelijk is voor het project, kan nog zo vaak beweren dat het transport en de ondergrondse opslag van de uit de Shell-raffinaderij in Pernis afkomstige kooldioxide veilig is, het blijft mensenwerk, beklemtoont Michels. En mensen maken fouten: ‘Een ongeluk zit in een klein hoekje.’

Bewoonster Jeanne Schuring hoort voor het eerst van de plannen en haar reflex is conform de standaardreactie in Barendrecht: waarom in vredesnaam hier? ‘Er wonen hier zoveel jonge gezinnen en er is slechts één aan- en afvoerroute, dus kom je bij een calamiteit niet zomaar weg.’ Medebewoonster Ans Luberti vult somber aan dat ze altijd al gezegd heeft dat de inwoners van Carnisselande ‘als ratten in de val zitten’.

Bewoner Ton Kriesels moet ingehouden lachen om de doemscenario’s van een grootschalige verstikkingsdood in Barendrecht, na het plotseling vrijkomen van een wolk CO2. ‘Ik denk dat ik meer gezondheidsrisico’s loop vanwege mijn rookgedrag.’ Hij haast zich te zeggen dat dit niet het standpunt is dat hij geacht wordt te verkondigen namens het bestuur van wijkvereniging Smitshoek in Carnisselande. Kriesels is penningmeester van deze club.

‘Bij een demonstratieproject denk je redelijk te kunnen inschatten wat er zal gebeuren, maar zeker weten doe je het niet’, zegt hij. Kortom, waarom onder een woonwijk proefdraaien met de opslag van een gas dat zwaarder is dan zuurstof?

Alle betrokken partijen hebben hun eigen motieven om deel te nemen aan het demonstratieproject, aldus Kriesels. Zo kan Shell met de gesubsidieerde opslag van broeikasgas zijn kosten voor de emissierechten drukken. ‘Maar de mogelijke risico’s van het project liggen eenzijdig bij de inwoners van Carnisselande. Wij worden geconfronteerd met de problemen als het fout gaat.’

De lokale fractieleider van GroenLinks, Tessa Augustijn, is mordicus tegen en schudt een gedurfde metafoor uit de mouw. ‘Het is alsof de NAM en Shell zeggen: spring maar in het water en dan zien we vanzelf wel wie er levend de overkant bereikt.’

Oké, het is een novum voor Nederland, maar er is al zoveel kennis en technologie aanwezig op dit vlak, reageert de NAM: ‘We injecteren immers al CO2 in olievelden om daar de druk te verhogen. En vergeet niet dat in die lege bel onder Barendrecht miljoenen jaren aardgas heeft gezeten. Het zat daar heel veilig.’

Bewoonster Jeannette Michels is niet overtuigd. Ze neemt voetstoots aan dat de stem van Shell, de NAM en Ocap, de drie bij de CO2-opslag belanghebbende ondernemingen, zwaarder weegt dan haar eigen protestgeluid. ‘We worden toch geregeerd door de multinationals?’, zegt ze staand op een van de voetgangersbruggetjes in haar vinexwijk.

Toch ziet ze nog een lichtpuntje: ‘Ik vermoed dat de huizenprijzen hier naar beneden zullen gaan. En ik zou graag naar een koopwoning verhuizen. Die is in deze wijk nu niet te betalen.’

Als kooldioxide in aanraking komt met grondwater, dan ontstaat koolzuur. In Barendrecht wordt gevreesd dat dit zuur ernstige corrosie (roest) zou kunnen veroorzaken aan de installaties.

Wie de veiligheidsrisico’s van ondergrondse opslag van kooldioxide weegt, komt vanzelf op de koolzuurramp van 22 jaar geleden in Kameroen. Na een eruptie van CO2 bij een vulkaanmeer 1.700 omwonenden een verstikkingsdood.

De gemeenteraad van Barendrecht is deze week geïnformeerd over de plannen. Het college van B en W zegt alvorens zijn standpunt te bepalen allereerst de milieueffectrapportage te willen afwachten.