Nederland laks met hoofdkantoren

Nederland doet het goed als vestigingsplaats voor hoofdkantoren van grote multinationals. Maar om die sterke positie op lange termijn te behouden, moeten bedrijven die op hetzelfde gebied actief zijn worden gestimuleerd bij elkaar in de buurt te gaan zitten....

Op dit moment hebben zestien multinationals uit de top-500 van de wereld hun hoofdkantoor in Nederland. Samen met nog eens veertien Europese hoofdkantoren van grote buitenlandse bedrijven dragen zij jaarlijks 13 miljard euro bij aan de Nederlandse economie. Gecorrigeerd voor het aantal inwoners staat Nederland wat betreft de mondiale hoofdkantoren op de tweede plek. Wat betreft de Europese hoofdkantoren bezet Nederland de vijfde plek.

Maar die sterke positie staat volgens het BCG-rapport onder druk. Dat komt niet alleen door fusies en overnames, maar ook doordat Nederland te weinig nieuwe multinationals voortbrengt.

‘Van de huidige waarde van de hoofdkantoren komt 90 procent voor rekening van ‘oude’ Nederlandse bedrijven zoals ING, Philips en Shell’, zegt Emile Gostelie, managing partner bij BCG. ‘Daar zijn de afgelopen jaren geen potentiële nieuwe kandidaten voor de top-500 bijgekomen. We leunen dus teveel op het verleden.’

Om de sterke positie niet te verspelen verzakken, kan Nederland volgens BCG een aantal dingen doen.

‘Voor de vestiging van hun hoofdkantoor kijken bedrijven voornamelijk naar drie dingen’, stelt Gostelie. ‘Is er een cluster van andere bedrijven aanwezig met dezelfde activiteiten, willen mijn mensen er wonen en is er een stabiel fiscaal regime.’

Vooral op de eerste twee gebieden is er nog veel te winnen, denkt Gostelie. ‘De overheid moet bedrijven stimuleren letterlijk bij elkaar te gaan zitten.’ Dat betekent dat de overheid een bepaalde regio of stad extra geld geeft als het een goede plek is voor buitenlandse bedrijven. De onderzoekers benadrukken dat het belangrijk is om hier lang mee door te gaan.

Ook moet het leefklimaat voor expats beter worden, stellen de BCG-onderzoekers. Gostelie: ‘Denk aan het oprichten van een Chinese school, betere toegang tot de zorg en het vereenvoudigen van de aanvraagprocedure voor visa.’

Minister van der Hoeven reageerde positief op de bevindingen van BCG. ‘De clustering van bedrijven sluit aan bij de ideeën die ik heb over wat er moet gebeuren om de goede positie van Nederland te behouden. We behoren tot de top, maar dat betekent niet dat we nu klaar zijn.’ De bewindsvrouw zegde toe zich in te zetten om het goede vestigingsklimaat voor Nederland te behouden.