Pensioenfondsen verliezen 9,5 miljard

Pensioenfondsen hebben eind vorig jaar grote verliezen geleden op de aandelenbeurzen. In het vierde kwartaal verloren de pensioenfondsen 9,5 miljard euro op het aandelenbezit van 205 miljard euro, meldt De Nederlandsche Bank (DNB) in het statistisch bulletin....

Een week geleden waarschuwde DNB dat de pensioenfondsen er financieel minder florissant voorstaan dan een tijdje geleden. Consultant Mercer berekende dat eenderde van de pensioenfondsen door hun financiële buffer zijn geschoten. Deze fondsen moeten in dat geval de toezichthouder DNB uitleggen hoe ze de buffer weer op het vereiste niveau van 130 procent van de pensioenverplichtingen denken te krijgen.

Volgens DNB beschikken de pensioenfondsen eind 2007 toch over voldoende vermogen om de pensioenen te indexeren (aan de inflatie aan te passen). Dat is te danken aan de gunstige beursresultaten in de jaren voor 2007. Eind vorige week waarschuwden een aantal economen dat juist deze indexatie in gevaar komt, vanwege de aanhoudende beursmalaise.

Bij een langdurige dalende beurs komen pensioenfondsen in de problemen door de eigen regels. De pensioenfondsen zijn verplicht om de relatieve gewichten van allerlei beleggingen constant te houden in de portefeuille. Bij dalende beurskoersen en een dalende dollar betekent dit dat er Amerikaanse aandelen gekocht moeten worden. In totaal kochten de pensioenfondsen zo voor 5 miljard euro aan vooral Amerikaanse aandelen. Van dit bedrag is de huidige waarde niet bekend.

DNB wijst erop dat de pensioenfondsen zo ook kunnen profiteren van lagere beurskoersen. Zover is het echter nog niet. De toonaangevende Amerikaanse S & P-500 index verloor in 2008 tot nu toe 9 procent. Daarbovenop leverde de dollar een kleine 7 procent in ten opzichte van de euro, zodat een positief rendement voor de pensioenfondsen ver weg lijkt.

De Nederlandse pensioenfondsen blijken ook grootschalig Duitse staatsobligaties (11 miljard euro) te hebben verkocht. Hiervoor kochten de fondsen 11 miljard euro aan Amerikaanse staatsobligaties terug, wederom met het doel om het relatieve gewicht van dollarbeleggingen gelijk te houden.

Op de obligaties werd in tegenstelling tot de aandelen over 2007 wel een kleine winst van 1,3 miljard euro gemaakt. In totaal hebben de pensioenfondsen 241 miljard euro aan obligaties.

Ondanks de sombere berichten hebben sommige pensioenfondsen besloten tot een ‘inhaalindexatie’ over 2008. Gemiddeld worden de pensioenaanspraken en -uitkeringen met 2,8 procent verhoogd dit jaar. De pensioenpremies dalen licht tot 15 procent van het salaris.