‘Kosten van vergrijzing te hoog ingeschat’

De kosten voor de vergrijzing worden te hoog ingeschat. De hogere zorgkosten worden niet veroorzaakt door de hogere leeftijden op zich, maar door het feit dat steeds meer mensen op hoge leeftijd overlijden, waarbij juist in het jaar voor overlijden de zorgkosten 10 tot 15 keer hoger zijn....

Is de vergrijzing toch niet zo alarmerend?

‘We maken ons allemaal zorgen over de demografische ontwikkelingen. De generatie babyboomers gaat nu met pensioen en begint over tien jaar geld te kosten. Daarnaast worden we gemiddeld steeds ouder. Maar ik wil laten zien dat er sprake is van uitstel van het vergrijzingseffect doordat de meeste zorgkosten worden gemaakt in het laatste levensjaar.’

Om welke kosten gaat het?

‘Ik heb gekeken naar de kosten voor de basisverzekering, de thuiszorg en de verpleeghuiszorg. Het is belangrijk om vast te stellen dat de generatie babyboomers een heel andere is dan de huidige generatie ouderen. Ze zijn welvarend, zullen langer zelfstandig thuis blijven wonen, veelal in een eigen woning. Die woonlasten zullen dus in de toekomst minder zwaar drukken op het zorgbudget.’

Ouderen worden dus gezonder?

‘Eigenlijk wel. Mensen leven gemiddeld zeven jaar langer dan een generatie eerder. Bovendien is het leven zonder (medische) beperkingen wel negen jaar langer. Mensen beleven dus meer gezonde jaren dan vroeger. Dat biedt houvast als je kijkt naar toekomstige kosten. Het is ook een opsteker dat de helft van die gezondere jaren te danken is aan preventie en nieuwe medische ontwikkelingen.’

Medische vooruitgang leidt niet per se tot hogere kosten?

‘Per saldo leidt voortschrijdende medische kennis tot hogere kosten, maar je krijgt er wat voor terug: betere gezondheid en een hogere kwaliteit van leven. De interactie tussen het huidige zorgniveau en de demografische verwachtingen is complex. De vraag is of je dit niveau van zorg kunt handhaven, zonder te sleutelen aan andere welvaartsverworvenheden zoals de kwaliteit van het onderwijs.’

U denkt niet dat dit kan?

‘Je moet je als samenleving afvragen wat je aan je burgers beschikbaar stelt. Dat vraagt om normatieve beslissingen. Komen nieuwe medische verstrekkingen in het basispakket of niet? Wil je alle doelgroepen laten meedelen in de algemene welvaartsstandaard of niet? We zagen bijvoorbeeld het effect op de zorgkosten nadat het besluit was genomen dat iedereen in een verpleeghuis voortaan recht heeft op een eenpersoonskamer.’

Wat is uw boodschap?

‘Het is niet alleen kommer en kwel. De vergrijzing is ook een verworvenheid. Een betere gezondheid betekent ook een gezondere beroepsbevolking. Daar ligt een taak voor de overheid op het gebied van preventie. Kijk bijvoorbeeld naar het alcoholmisbruik onder jongeren. De jeugd van nu investeert in de ongezondheid van de toekomst.’