‘We hebben niets te verbergen’

ABP noemt zich duurzaam belegger, maar ligt onder vuur om verdienen aan wapens...

‘Zo’n aanval raakt me persoonlijk’, zegt Roderick Munsters, ‘als het ABP wordt afgeschilderd als een belegger die tegen duurzaamheid is’.

Het pensioenfonds ABP claimt een voorloper te zijn in duurzaam beleggen. ‘Al jaren werk ik aan de verankering van duurzaamheidscriteria in ons beleggingsbeleid.’

Roderick Munsters (43) kan het weten. Als directeur vermogensbeheer bij het ABP, een van ’s werelds grootste pensioenfondsen (met 2,6 miljoen klanten die in de publieke sector werken, ruim 200 miljard euro aan belegd vermogen), is hij een van ’s lands machtigste beleggers, al zal hij dat zelf nooit zo zeggen.

Munsters reageert op het tv-programma Zembla, dat onlangs het ABP en enkele andere grote pensioenfondsen hekelde. Samen met de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) zette Zembla de pensioenfondsen neer als beleggers die geld verdienen aan omstreden wapens, zoals clusterbommen.

Honderden mails, brieven en telefoontjes van verontruste deelnemers ontving het ABP daarop. ‘We kwamen in een draaikolk terecht. Vrienden vroegen waar ik mee bezig was. Mijn vrouw werd er op het schoolplein op aangesproken.’

Inmiddels, zegt Munsters, heeft het ABP de beleggingen in vier bedrijven die landmijnen maken, van de hand gedaan: Textron, General Dynamics, Alliant en Singapore Technologies Engineering. Het ABP had tientallen miljoenen in deze bedrijven zitten. Niet eerder was de beleggingsportefeuille gescreend op producenten van landmijnen.

De komende week maakt het bedrijf de lijst openbaar van de bijna vijfduizend bedrijven waarin het belegt. De clusterbommenmakers blijven voorlopig in portefeuille. ‘Tegen clustermunitie – hoe verwerpelijk ook – bestaat geen verdrag’, zegt Munsters. ‘Bovendien zijn het bedrijven, zoals Lockheed Martin dat de JSF levert, waarmee de Nederlandse overheid gewoon zaken doet.’ Niettemin gaat het ABP-bestuur bekijken of het uit clusterbommen moet stappen.

Het ABP werd ook verweten duurzaam ondernemen niet te stimuleren. Munsters: ‘Op de jaarvergadering van Boeing hebben we inderdaad tegen een voorstel gestemd voor het ontwikkelen van een duurzaamheidsbeleid, omdat het management zelf al een duurzaam beleid had geformuleerd. Het weggestemde voorstel voegde daar weinig aan toe.’

Het ABP wil een pensioen aanbieden dat met de lonen mee groeit. ‘Dat moet voor een redelijke prijs. Als we het geld op een spaarrekening van de duurzame bank ASN zetten, lukt dat niet. We beleggen in de reële economie.’

Dat scheept het pensioenfonds op met een aantal dilemma’s. Zo belegt het in tal van sectoren waarover discussie bestaat, zoals de tabaks- en de alcoholindustrie. ‘We hebben niets te verbergen. Bij legale beleggingen leggen we onszelf niet van meet af aan restricties op. Wie tegen een bepaald bedrijf is, moet bij het management van die onderneming zijn. Of bij de overheid. Maar niet beginnen bij de verschaffers van het kapitaal.’

Munsters verwacht meer van extra beleggen in bedrijven die het goed doen. ‘Niet als hobby, maar omdat dat leidt tot een beter rendement voor de huidige en toekomstige deelnemers.’ Hij vat dit beleid samen onder de noemer ESG: environment (milieu), social (sociale omstandigheden) en governance (goed ondernemingsbestuur). Het ABP past deze criteria toe bij eenderde van de aandelenportefeuille (22 miljard euro) en gaat dit uitbreiden naar andere beleggingen.

‘Om dit te kunnen doen, zijn we mede afhankelijk van het onderzoek van banken. Die moeten ESG-informatie bieden. Dat stimuleren we door banken die dat doen extra te belonen; daarvoor zetten we 5 procent van de beloning voor banken opzij. Een bank die goede informatie levert, gunnen we bijvoorbeeld meer handel.’

Financiële criteria blijven echter doorslaggevend voor de miljardenbelegger. ‘We beleggen niet enkel in een bedrijf omdat het zonnepanelen maakt. Als de koers te hoog is omdat zo’n aandeel gehyped wordt, wachten we tot de koers weer daalt.’

Niettemin: beleggen volgens ESG-criteria is op de lange termijn geen kostenpost. Sterker: ‘Er komt steeds meer bewijs dat duurzaam beleggen juist extra rendement oplevert. Bij goed ondernemingsbestuur is dat al bewezen. Bij milieu- en sociaal beleid blijkt het in elk geval geen geld te kosten. We geloven meer in het voeren van een dialoog met bedrijven, dan in het uitsluiten van ondernemingen.’