Gorinchem moet weer gezonder worden

Een patiënt met onverklaarbare lichamelijke klachten, zoals chronische vermoeidheid of gewrichtspijn, wordt gemiddeld 24 keer doorverwezen. Van huisarts naar medisch specialist, fysiotherapeut en weer terug....

‘Daarbij is het voor de patiënt veel fijner als hij niet steeds van het kastje naar de muur wordt gestuurd en elke keer te horen krijgt ‘dat het tussen de oren zit’. Maar het is ook prettiger voor de hulpverlener en de premiebetaler. Minder verwijzen is veel goedkoper.’

De Kort is behalve Rivas-directeur ook voorzitter van de ‘Gezonde Regio’. Dat is een nieuw samenwerkingsverband in Gorinchem tussen de Rivas Zorggroep (Beatrixziekenhuis, verpleeghuiszorg en thuiszorg), geestelijke gezondheidszorginstelling De Grote Rivieren, de huisartsen in de streek en zorgverzekeraar Trias. Doel van de Gezonde Regio is om de gezondheid van inwoners van Gorinchem in 2012 aantoonbaar te verbeteren ten opzichte van de rest van Nederland. Het samenwerkingsverband richt zich daarom vooral op preventie en verbetering van zorgtrajecten. Potentiële patiënten komen eerder in beeld en kunnen dan sneller worden geholpen als zorg echt nodig is. De Kort: ‘We moeten onze aandacht verschuiven van het behandelen van zieke mensen naar het gezond houden van gezonde mensen.’

De Gezonde Regio gaat van start met drie pilotprojecten – patiënten met onverklaarbare lichamelijke klachten, zelfmedicatie van chronisch zieken en preventie van overgewicht. ‘De bedoeling is dat hieruit drie rendabele behandeltrajecten voortvloeien die interessant zijn voor een verzekeraar’, legt Kort uit. ‘Het moet wel rendabel zijn om te investeren in preventieve zorg.’

Volgens De Kort hoeft de nieuwe aanpak niet zoveel te kosten. ‘Het is vooral een kwestie van goed organiseren en bestaande producten en diensten beter op elkaar laten aansluiten. Schoolartsen bijvoorbeeld testen al de Body Mass Index (BMI) bij kinderen om overgewicht vast te stellen. Dan moet je niet opnieuw het wiel gaan uitvinden, maar die informatie naar je toe trekken.’

De Gezonde Regio is geïnspireerd door Kaiser Permanente uit de Verenigde Staten. Deze bekende dienstverlener – omzet 28 miljard dollar – is zowel zorgaanbieder als verzekeraar en boekt opmerkelijke resultaten met het gezond houden van de verzekerde populatie. Het is voor Kaiser Permanente lonend om te investeren in gezondheidspreventie, omdat mensen daarna minder vaak ziek worden.

‘Die prikkels moeten we in Nederland ook zien in te bouwen’, zegt De Kort. In de huidige financieringssystematiek ontbreken de prikkels. Sterker, verzekeraars krijgen een toeslag op ‘ongezonde’ verzekerden waardoor het niet lonend is om hun gezondheid te verbeteren. Bovendien kunnen klanten overstappen naar een andere verzekeraar, waardoor de eerste verzekeraar niet profiteert van een verbeterde gezondheid. Voor zorgverleners ontbreekt de prikkel om te investeren in preventie omdat ze (nog) niet worden afgerekend op prestatie. Wat ze doen of laten heeft geen invloed op het budget dat ze krijgen.

De geleidelijke invoering van marktwerking in de zorg moet hierin verandering brengen. ‘Het is vooral een kwestie van doen. We moeten laten zien wat het kost om mensen langer gezond te houden. Dat is eenvoudig af te zetten tegen de kosten van een chronische suikerpatiënt die niet is behandeld voor overgewicht’.