Moederlandspreker heeft geen streepje voor

De term native speaker werkt discriminatie in de hand, zegt Commissie Gelijke Behandeling. Maar dat geeft nog geen recht op een baan....

De taaltrainer en docent Frans Tom Polak uit Huizen blijft onvermoeibaar strijden tegen de ‘discriminatie’ van taaldocenten die niet hun moedertaal spreken, de zogenoemde native speakers.

Hij klaagde met succes twee taleninstituten aan bij de Commissie Gelijke Behandeling. Zij mogen, volgens de commissie, niet de eis native speaker in hun vacature-advertenties stellen. Dit omdat hierdoor docenten die niet aan deze voorwaarde voldoen, maar de taal eveneens goed beheersen, bij voorbaat kansloos zijn. Het criterium native speaker leidt tot ‘indirect onderscheid op grond van nationaliteit en ras’, aldus de Commissie Gelijke Behandeling.

Winst dus voor Polak, maar hij gaat door. Nu klaagt hij ook staatssecretaris Van Bijsterveldt van Onderwijs aan bij de Commissie Gelijke Behandeling. Ook de overheid blijkt voor het inzetten van native speakers te pleiten, volgens een notitie uit november 2005 over de verbetering van het taalonderwijs op docentenopleidingen. Dit onder meer om de uitspraak van de docenten in spe te perfectioneren. ‘Ik constateer dat er in Nederland een hardnekkig idee bestaat dat een native speaker per definitie meer kennis en competentie heeft dan een niet-native speaker. Ook hier, bij de door het ministerie van onderwijs van ons belastinggeld gesubsidieerde activiteiten, worden louter native speakers ingezet, wat discriminatoir is. Ik eis dat deze term wordt vervangen, door bijvoorbeeld, daartoe capabele en geschoolde docenten’, schrijft Polak.

De commissie heeft nog niet besloten of ze deze klacht in behandeling neemt.

De 50-jarige Polak omschrijft zichzelf als een ‘francofanaat'. Hij zegt dat zijn beheersing van het Frans even goed is als die van iemand die de taal met de paplepel ingegoten heeft gekregen. Dat het hem ondanks jarenlange ervaring niet lukt een baan te vinden, wijt hij aan het ‘discriminatoir’ gebruik van de term.

De commissie geeft hem daarin niet helemaal gelijk. Hij liep een baan bij een taleninstituut mis, niet omdat hij geen native speaker is, maar omdat hij geen goede indruk maakte tijdens het sollicitatiegesprek. Toen hij op taalfouten in zijn e-mail werd aangesproken, reageerde hij ‘geagiteerd’. Docenten die niet tegen kritiek kunnen, krijgen bij ons geen baan, aldus de woordvoerster van het taleninstituut.