Top zal uitmonden in voorwaardelijk akkoord

Het resultaat van de participatietop zal hoe dan ook als een succes worden gepresenteerd...

Vandaag is dan toch de grote dag. Na maanden van onenigheid – die overigens nog steeds voortduurt – komen kabinet, werkgevers, vakbonden en gemeenten vandaag bijeen voor de met veel bombarie aangekondigde ‘Participatietop’. Balkenende-IV gaat met de sociale partners afspraken maken om 200 duizend langdurig werklozen aan een baan te helpen met nieuwe loonkostensubsidies, gesubsidieerde banen, scholing en reïntegratie. Maar ook een uitbreiding van het ouderschapsverlof en de levensloopregeling staan op de agenda.

Nog altijd hangt de versoepeling van de ontslagbescherming als een zwaard van Damocles boven de Participatietop. Werkgevers willen de top niet verlaten zonder, de vakbonden niet mét. Een 7-sterren puzzel die minister Donner (Sociale Zaken) voor het eind van de dag moet hebben opgelost. Waar eindigt dit?

Vaststaat dat de top voor het kabinet niet mag mislukken. Dat past immers niet in het zorgvuldig gecreëerde beeld van een regering die zijn beleid formuleert in samenspraak met de bevolking. Wat er ook uitkomt vandaag, het zal als succes worden gepresenteerd.

De onderhandelaars leggen woensdagochtend de laatste hand aan een bijna dertig pagina’s dik Participatieakkoord. Volgens ingewijden zal dat een voorwaardelijk akkoord zijn, waarin het ontslagrecht ontbreekt. Werkgevers committeren zich eraan, en leveren de benodigde banen, op voorwaarde dat het kabinet de komende weken een besluit neemt over de hervorming van het ontslagrecht.

Dat vooruitzicht is er, omdat de regeringspartijen het vorige week na lang gesteggel eens werden over een nieuwe ontslagaanpak. In de kabinetsplannen worden de ontslagvergoedingen gemaximeerd (voor 40-minners op 75 duizend euro, voor 40-plus op 100 duizend euro), komt de kantonrechtersprocedure als standaard ontslagroute te vervallen en mogen werkgevers scholingskosten tot een kwart van de ontslagvergoeding aftrekken. De hoogte van de vergoeding wordt via een formule verankerd in de wet, wat werkgevers jaarlijks 200 miljoen euro aan advocaatkosten bespaart.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW heeft in reactie op de uitgelekte plannen al laten weten ‘vertrouwen te hebben in goede afspraken over ontslag’. Zo kan de Participatietop vandaag slagen zonder dat de bonden hoeven in te stemmen met de versoepeling van de ontslagbescherming.

De PvdA vraagt zich ondertussen af waarom de bonden niet met de ontslagplannen van het kabinet akkoord gaan. Die treffen immers alleen werknemers met een hoog inkomen, iets dat gezien de discussie rond de topinkomens juist wenselijk is. Ouderen worden ontzien, en door de verankering in de wet krijgt straks iedereen een vergoeding bij ontslag.

Het ontslagrecht is na twee jaar praten voor de vakbeweging echter verworden tot ‘no go’-area. Vorig jaar ketste een akkoord in de Sociaal-Economische Raad op het laatste moment af. De grootste bond, FNV Bondgenoten, met een grote SP-aanhang, was tegen. Nu toegeven zou voor FNV-voorzitter Agnes Jongerius politieke zelfmoord zijn.

Ondertussen vertrouwt het kabinet erop dat de ontslaghervorming geen massa’s demonstranten op de been brengt.