‘Psychiatrie was lange tijd blackbox’

Behandeling van de meest voorkomende psychische klachten, zoals depressies en eet- en angststoornissen, wordt voor meer mensen toegankelijk. PsyQ Nederland, initiatief van de zorgbedrijven Parnassia Bavo Groep en Lentis, gaat de formule landelijk toepassen....

Vanaf vandaag kunnen mensen met een behandelbare psychische stoornis terecht in Rotterdam, Spijkenisse, Haarlem en Groningen. In de loop van het jaar komen ook vestigingen in Breda en Eindhoven. In Den Haag, Zoetermeer en Amsterdam was PsyQ al gevestigd. Dit jaar worden ruim 24 duizend mensen behandeld. Het merendeel herstelt binnen een jaar.

PsyQ verwacht dat de vraag naar psychische hulpverlening de komende jaren fors zal toenemen, temeer omdat deze vorm van kortdurende geestelijke gezondheidszorg vanaf volgend jaar wordt vergoed uit de basisverzekering. Directeur Marten Vente wijst erop dat een kwart van de Nederlanders kampt met psychische klachten: ‘Depressie dreigt volksziekte nummer een te worden en kost de samenleving 1,3 miljard euro per jaar. De grootste kostenpost is het ziekteverzuim. En dan hebben we het nog niet over de sociaal-emotionele schade. Gezinnen worden geruïneerd door psychische problemen. Bedenk wat dat betekent voor opgroeiende kinderen.’

De helft van de mensen met psychische klachten zoekt hulp, slechts de helft van hen wordt behandeld. ‘Veel mensen haken al af bij de voordeur’, zegt Vente. ‘Er zijn lange wachtlijsten voor het eerste intakegesprek en vervolgens voor het begin van de behandeling. Bovendien heerst er nog steeds een taboe op psychiatrie. Veel problemen blijven binnenshuis.’

PsyQ zegt de drempel voor psychische hulpverlening te willen verlagen. Klanten worden na een telefonisch intakegesprek binnen vijf dagen doorverwezen naar een gespecialiseerde behandelaar. Daar wordt een behandelplan vastgesteld, dat direct begint. ‘De klant komt meteen terecht bij de expert op zijn vakgebied’, zegt Edsel Kwidama, directeur Zorg van PsyQ, regio Haaglanden. ‘We hebben voor elk ziektebeeld een geprotocolleerd behandelplan dat steeds wordt getoetst.’

PsyQ richt zich op snel herstel en het voorkomen van uitval in werk en gezin. Vanaf dit najaar wordt de effectiviteit van de behandelingen systematisch gemeten. De resultaten worden eind volgend jaar verwacht. Daarmee hoopt PsyQ inzicht te kunnen geven in de kosten van psychische behandeling. ‘Als de psychische zorg in de basisverzekering komt – en daarmee een opeisbaar recht wordt –, zullen verzekeraars kritisch kijken welke behandelingen bewezen effectief zijn’, legt Vente uit.

‘De psychiatrie was lange tijd een blackbox’, zegt Kwidama. ‘Men begon een behandeling zonder te weten wanneer en hoe het zou eindigen. Dat verandert nu.’