Meer concurrentie in het luchtruim

Vliegen van en naar de Verenigde Staten wordt goedkoper. Dat is waarschijnlijk het effect van het luchtvaartakkoord met de VS waaraan de EU-landen donderdag hun zegen hebben gegeven....

Tot dusver hebben nationale luchtvaartmaatschappijen vaak nog een monopoliepositie op de transatlantische routes vanuit hun eigen land, maar vanaf volgend jaar kunnen ze concurrentie krijgen van andere maatschappijen.

‘Ik ben blij dat ik dit akkoord aan de grond heb weten te zetten met alle passagiers nog aan boord’, zei eurocommissaris Jacques Barrot. Het was tot op het laatste moment onzeker of Groot-Brittannië zou instemmen met het zogenoemde open skies-akkoord met de VS, waarover vier jaar lang is onderhandeld.

Het akkoord heeft vooral flinke gevolgen voor British Airways en Virgin Atlantic, die samen het alleenrecht hadden op de transatlantische vluchten vanaf Heathrow. De Londense luchthaven is goed voor bijna eenderde van alle vluchten tussen de EU en de VS. Op aandringen van Groot-Brittannië gaat de regeling pas volgend jaar maart in, zodat de vliegbedrijven tijd hebben zich voor te bereiden op de nieuwe situatie.

Minister Eurlings van Verkeer is opgetogen over het akkoord. ‘De consumenten krijgen meer mogelijkheden om naar de VS te vliegen voor een betere prijs.’ Eurlings verwacht dat nu ook prijsvechters op de transatlantische routes zullen gaan opereren, net zoals in de EU al het geval is.

Op het eerste gezicht is het akkoord onvoordelig voor KLM/Air France. KLM profiteerde van een bilateraal open skies-akkoord dat al bestaat tussen Nederland en de VS. Door het nieuwe akkoord kan KLM nu nieuwe concurrentie krijgen. Volgens Eurlings is de nieuwe regeling toch beter voor KLM, aangezien het bilaterale akkoord vrijwel zeker zou worden afgekeurd door het Europese Hof van Justitie. ‘De positie van KLM zou in gevaar komen als de EU dit akkoord niet had gesloten.’

De EU-landen willen over enkele jaren een vervolgakkoord sluiten waarmee de VS hun luchtvaartmarkt verder openstellen. Dan moet het makkelijker worden voor Europese maatschappijen om Amerikaanse vervoerders over te nemen. Ook moeten zij dan het recht krijgen diensten te onderhouden tussen Amerikaanse steden. Dat mogen zij nu nog niet, hoewel Amerikaanse maatschappijen wel mogen vliegen tussen Europese steden.

Volgens de Europese Commissie zal het akkoord een enorme prikkel geven aan het luchtverkeer tussen de continenten. Milieuorganisaties vragen zich af hoe dat vooruitzicht te rijmen valt met het streven van de EU om de uitstoot van CO2 juist flink te beperken.