Minder loon bij naderend pensioen

Werknemers moeten in de loop van hun carrière niet alleen promoveren, maar indien nodig ook demoveren: een lagere functie accepteren met een lager loon....

Dit schrijven de werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB Nederland en de AWVN in een vertrouwelijke instructie aan hun cao-onderhandelaars. De nota is deze week aan de leden verstuurd. Het is voor het eerst dat de drie organisaties een gezamenlijke onderhandelaarsinstructie hebben opgesteld. Samen zijn zij betrokken bij vrijwel alle cao’s in het bedrijfsleven en de gesubsidieerde sectoren.

De werkgevers leggen in de nota de nadruk op duurzame inzetbaarheid van werknemers. Nu vliegen ouderen er bij reorganisaties vaak als eersten uit, maar met het oog op de vergrijzing moet dat veranderen.

Hoe kunnen we Nederlanders tot hun 65ste – en liefst langer – aan het werk houden, vragen de werkgevers zich af. Om dat te bereiken moet het volgens hen mogelijk worden stapjes terug te doen op de carrièreladder.

Demotie wordt volgens de nota vergemakkelijkt nu het wettelijk mogelijk is de pensioenopbouw voort te zetten op basis van het oude, hogere salaris. Daardoor is het mogelijk salaris in te leveren zonder dat het pensioen ook lager uitvalt.

De vakbeweging is vanouds fel gekant tegen demotie. Alleen als demotie vrijwillig is, is het voor de bonden bespreekbaar. Door in de cao demotieprocedures vast te leggen, zoals werkgevers nu voorstellen, zou van vrijwilligheid geen sprake meer zijn.

In veel cao’s is de laatste jaren de beloning al gekoppeld aan vaardigheden ofwel competenties, en aan prestaties. Wie niet optimaal presteert en niet alle, steeds veranderende vaardigheden beheerst, krijgt geen of minder loonsverhoging dan zijn collega’s.

In een enkele cao, zoals die bij Philips, is ook uitbetaling van de cao-loonsverhoging aan presteren gekoppeld. Demotie gaat nog een stap verder doordat het loon wordt verlaagd en de werknemer een lagere functie krijgt.

Werkgevers willen bovendien het doorwerken na de 65ste verjaardag stimuleren. Belemmeringen in cao’s tegen doorwerken na het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd moeten worden opgeruimd en er kunnen stimulansen worden gegeven om doorwerken aantrekkelijk te maken.

De kosten van pensioenen willen de werkgevers verder beperken. Dat kan bijvoorbeeld door de pensioenregeling te versoberen. Een aantal ondernemingen heeft het pensioenfonds al verzelfstandigd. Die bedrijven zijn alleen nog verplicht jaarlijks premie te betalen. Het risico voor het uitbetalen van de pensioenen ligt volledig bij het pensioenfonds.