Nigeriaanse fraudebende opgerold

De Amerikaanse justitie verzocht om de arrestatie en uitlevering van Nigerianen die grootschalige fraude plegen. De Amsterdamse politie, zeventig man sterk, voldeed aan dat verzoek....

‘We hebben hem’, staat op de website van de Amerikaanse US Postal Inspection Service. De Nigeriaan Fatai Adebayo Busari werd vorig jaar aangehouden. Deze week kunnen de Amerikanen drie nieuwe namen aan de site toevoegen van gevangen Nigeriaanse postfraudeurs: op verzoek van Amerika arresteerde de Amsterdamse politie dinsdag twaalf verdachten. Daarmee hoopt de politie de Nigeriaanse mafia in Amsterdam een gevoelige slag te hebben toegebracht. In en rond Amsterdam zijn echter zo’n achthonderd Afrikanen actief met deze zwendel, schat fraudespecialist Frank Engelsman namens het onderzoeksbureau Ultrascan.

Meer nog dan de arrestatie van twaalf van hen, zullen de Nigerianen vooral geschrokken zijn van de zeven Amerikaanse politieagenten bij de arrestaties. Met de Amerikaanse postpolitie valt niet te spotten. Ze dragen vuurwapens en zijn bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het onderzoek naar terrorismebrieven met daarin antrax- (miltvuur) poeder.

De VS hebben om uitlevering van de Nigerianen gevraagd omdat die per post Amerikanen zouden hebben opgelicht voor minstens 2 miljoen dollar.

De werkelijke schade moet veel groter zijn, vermoedt Frank Engelsman. Hij roept al jaren dat Amsterdam ‘het Lagos van Europa’ is. Volgens Engelsman zijn er minstens twaalf bendes actief, waarvan er nu een is opgerold.

De ‘Nigeriaanse’ of ‘419’-fraude (vernoemd naar het Nigeriaanse wetsartikel tegen zwendel) is wereldwijd de duurste vorm van fraude. De Amerikaanse autoriteiten houden het op een schade van jaarlijks minstens 750 miljoen dollar.

Engelsman stelt dat deze fraude ‘de derde industrie van Nigeria’ vormt. In heel Europa hebben volgens hem meer dan tienduizend Nigerianen in meer of mindere mate met deze fraude van doen.

Twee jaar geleden hield de politie ruim vijftig Afrikanen aan die vervolgens werden vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs. De persofficier van het Openbaar Ministerie in Amsterdam legt uit dat de rechtbank hoge eisen stelt aan de bewijsvoering voor 419-fraude. Het OM moet bewijzen welke persoon op welk moment achter de computer zat toen de zwendel werd gepleegd. ‘Dat is behoorlijk moeilijk wanneer bij een inval in een huis tien man naar de Afrikacup zitten te kijken en ze allemaal zeggen dat ze van niets weten’, aldus de persofficier. Dinsdag zijn op acht adressen twaalf mensen aangehouden. Hiervoor waren zeventig rechercheurs in touw.

De aandacht voor de 419-fraude is wereldwijd niet groot. De vrijwilligersorganisatie Confusion is het actiefst en voorziet de lokale autoriteiten van informatie over de Nigeriaanse activiteiten.

Confusion, waarin ook Frank Engelsman actief is, probeert de fraudeurs in de war te brengen door verdachte websites uit de lucht te halen met hack-technieken. Vaak gebruiken de Afrikanen nagemaakte websites van echt bestaande banken. Dit jaar waren nep-websites van de Rabobank en de Fortisbank in de lucht. Ook probeert Confusion potentiële slachtoffers te waarschuwen wanneer e-mailbestanden worden buitgemaakt.

De grootste weerstand waar zowel slachtoffers als fraudebestrijders tegenaan lopen, is het gebrek aan begrip bij buitenstaanders. ‘Hoe kan iemand nu zo stom zijn om hier in te trappen’, is een veelgehoorde reactie. Toch stelt Engelsman dat een doorsnee slachtoffer bovengemiddeld intelligent is. Hij kent directeuren van bedrijven die voor miljoenen het schip in gingen. ‘Het probleem is dat de nep-aanbiedingen altijd ergens te verifiëren zijn.’ Engelsman kent een directeur die in Nigeria werd ontvangen op de centrale bank. Later bleek dat de hele vergadering, inclusief de aanwezige staatssecretaris van handel, nep was. ‘Tja, is het dan gek dat je daar intrapt?’