Landbouwgrond in Afrika raakt verder uitgeput

De kwaliteit van de landbouwgrond in Afrika holt achteruit. In een continent van ongeveer 750 miljoen mensen, waar meer dan 60 procent van de bevolking boer is, moet steeds meer voedsel worden geïmporteerd...

Dat staat in een rapport van de Amerikaanse onderzoeksorganisatie IFDC, dat vandaag wordt gepresenteerd. Volgens de auteurs heeft nu al een op de drie Afrikanen onvoldoende te eten. Het verlies aan voedingsstoffen voor de landbouwgrond, kost het continent jaarlijks vier miljard dollar.

De oorzaken voor de achteruitgang van de kwaliteit van agrarische grond zijn talrijk. Vroeger verbouwden de boeren een stuk grond, om het jaar daarna elders aan de slag te gaan. Door de toenemende bevolking zijn zij echter gedwongen dezelfde grond steeds weer te bewerken, waardoor uitputting dreigt.

De ‘Groene Revolutie’ die in de jaren zeventig van de vorige eeuw de oogstopbrengst in Azië enorm heeft doen toenemen, is aan Afrika zo goed als voorbijgegaan. Toch blijft de landbouw van levensbelang voor het continent. De opbrengst van agrarische producten neemt ruim een kwart van alle inkomsten voor rekening.

Erosie van de grond vormt een steeds groter probleem. Dit leidt onder meer tot verwoestijning en daarmee ook tot steeds hardnekkiger droogten. Verdergaande erosie, stelt het IFDC-rapport, kan de komende vijftien jaar de oogsten met 17 tot 30 procent laten teruglopen.

In sommige Afrikaanse landen, zoals in Ethiopië, is de staat eigenaar van alle grond. Volgens het rapport is ook dit uiterst schadelijk voor de effectiviteit van de landbouw. Boeren die geen eigenaar zijn van de grond die zij bewerken, zijn vaker onverschillig over de kwaliteit ervan.

Een andere reden waarom onvoldoende voedsel bij de Afrikanen terechtkomt, is de vaak gebrekkige infrastructuur. Ook als boeren erin slagen voldoende gewassen te oogsten, gaat een groot deel ervan verloren doordat de wegen te slecht zijn om de producten vers op de markten te krijgen.

Afrika importeerde drie jaar geleden meer dan 40 miljoen ton voedsel, tegen een prijs van 7,5 miljard dollar. De komende jaren wordt met een verdubbeling hiervan rekening gehouden. Als de eigen productiviteit niet sterk toeneemt, stelt het rapport, is het in Afrika over vijftig jaar bijna onmogelijk een bevolking van dan 1,8 miljard mensen te voeden.