Knieval Microsoft voor ‘open’ software

De overheid vervangt steeds vaker papier voor digitale documenten. Dat stelt wel eisen aan de ‘houdbaarheid’ ervan. Onder zachte dwang draagt Microsoft een steentje bij....

Microsoft gaat archivarissen verblijden. De softwaremaker maakte donderdag bekend dat het zijn kantoorsoftware Office geschikt maakt voor het Open Document Format (ODF). Dat is een nieuwe vorm om digitale teksten in te gieten.

Het is een steeds populairder alternatief voor de documentvorm die nu bij bijna alle computergebruikers in zwang is: die van Microsoft zelf. Denk aan bestanden die op de pc staan met een drieletterige ‘staart’, zoals bijvoorbeeld sollicitatie.doc.

Overheden gebruiken steeds vaker ODF om computerteksten voor het nageslacht te bewaren. ODF is ontworpen door een grote groep ontwikkelaars, softwarebedrijven en instanties. Dat is een voordeel, zegt Jan Willem Broekema van de Ososs, een stichting die overheden stimuleert software te gebruiken die aan open standaarden zoals ODF voldoet. ‘Er is daarbij niet één bedrijf dat bepaalt hoe documenten in elkaar zitten. Iedereen mag er elementen aan toevoegen of wijzigen.’ Bij Office kan dat veel minder. Hij is wel te spreken over Microsofts besluit om een soort ‘tolk’ uit te brengen voor Office, die bestanden vertaalt naar ODF.

‘Als alle ambtenaren voortaan hun documenten in deze vorm kunnen opslaan, scheelt dat de nationale archieven veel werk. Die moeten nu nog al die Word-documenten zelf omzetten.’ De Nederlandse overheid stelt sinds 2002 het gebruik van ‘open standaarden’ als ODF voor archiefdoeleinden verplicht. Broekema: ‘Dat garandeert dat je digitale teksten ook over dertig jaar nog kunt lezen.’

Geheel vrijwillig is de knieval van Microsoft niet. De afgelopen weken lieten enkele landen weten dat ze alleen nog software zullen kopen die ODF ondersteunt. Een week geleden nam de Belgische regering die stap, net als de Amerikaanse staat Massachusetts. Andere Europese regeringen, zoals Denemarken, staan op het punt het Belgische voorbeeld te volgen.

Microsoft zegt niet te zijn gezwicht voor druk. Pas onlangs is het ODF van een internationaal keurmerk voorzien, legt strategy manager Paul Pesch van Microsoft Nederland uit. Overheden kijken er nu serieuzer naar en ’s werelds grootste softwaremaker kan niet achterblijven. ‘We hebben 450 miljoen Office-klanten, en dan tel ik de gebruikers van illegale kopieën niet eens mee.’ Alleen al de ambtenaren van het ministerie van Defensie, zegt Pesch, produceren elke dag met hun Office-software meer dan veertigduizend bestanden.

Microsoft biedt de ODF-‘tolk’ ook aan om klanten een keuze te laten maken tussen zijn software en de alternatieven, stelt Pesch. Want in de komende versie van Office, in 2007, pakt het bedrijf de tekortkomingen van zijn huidige documentvormen aan met de introductie van een nieuw bestandsformaat: OpenXML. ‘Dat biedt veel meer functionaliteiten en is sneller dan ODF.’

Microsoft besteedt de ontwikkeling van de tolk uit. ‘Als we het zelf zouden maken, zouden gebruikers kunnen denken dat we een product leveren dat misschien niet optimaal werkt. We willen elke schijn daarvan vermijden.’ De gebruiker kan de software straks gratis downloaden. De tolk zal werken met Office 2007 en met oudere versies van de kantoorsoftware.

De software is ook open source, wat betekent dat iedereen de blauwdrukken mag inzien en veranderingen kan aanbrengen.