'Gifdruiven? Vallen er doden dan?'

Meer dan de helft van de druiven in de supermarkt bevat te veel 'gif'. Milieu-organisaties eisen openheid, maar volgens de inspecteur is angst niet nodig....

Ook pistachenoten uit Iran laat de inspecteur in de winkel liggen . Regelmatig bevatten die noten teveel aflatoxinen; een van de sterkste gifsoorten die de natuur voortbrengt. Sinds de import in de Rotterdamse haven streng wordt gecontroleerd, komen ze Nederland binnen via andere landen. 'En eerlijk gezegd vertrouw ik dat niet.'

Druiven uit India durft hij zelf nog wel te eten, maar aan jonge kinderen zou hij ze nooit geven, erkent hij schoorvoetend. Ze worden soms veel te zwaar bespoten met pesticiden.

Logisch is die zorg niet, erkent hij. De Nederlandse consument mag er eigenlijk op vertrouwen dat hij de zaak onder controle heeft. 'Maar ja, het blijven steekproeven.' Vorig jaar nam de VWA tweeduizend monsters om het gehalte bestrijdingsmiddelen op buitenlandse groente en fruit te controleren. In liefst 21 procent van de gevallen leverde dat een overtreding op van de Warenwet. Het resulteerde in zware kritiek van de milieubeweging, die zelf óók vaak groente met een te hoog gehalte residuen in winkels treft.

Vorige maand bleek uit een steekproef in opdracht van milieugroepen dat 60 procent van de in supermarkten verkochte druiven méér bestrijdingsmiddelen bevatten dan de wet voorschrijft. In september viel één op de drie nectarines door de mand.

Dinsdagochtend voerden Milieudefensie, Natuur en Milieu en Goede waar en Co (voorheen de alternatieve consumentenbond) actie bij het ministerie van Landbouw . Om de gedetailleerde uitslagen van alle 3500 steekproeven te mogen inzien, beginnen ze een procedure in het kader van de Wet Openbaarheid Bestuur.

Dan zal blijken welke winkels de Warenwet overtreden, zegt woordvoerder Eugéne van Haaren van Milieudefensie. 'Het is belachelijk dat men dit niet openbaar wil maken. Consumenten moeten kunnen kiezen.'

De VWA is niet onder de indruk van de protesten. De milieu-organisaties overdrijven, vindt inspecteur Jeuring. 'Men heeft het over gifdruiven en mijn reactie is dan: hoeveel doden zijn er afgelopen weekend gevallen door die druiven? Giftige voedingsmiddelen worden zelden aangetroffen in de Nederlandse winkels. Als dat gebeurt, worden ze zo snel mogelijk van de markt gehaald.'

De overtredingen van de Warenwet zijn doorgaans onschadelijk, zegt hij. De limiet aan residuen van bestrijdingsmiddelen wordt overtreden, maar de gezondheid van consumenten is niet in het geding: 'Veel van de bewuste limieten worden vastgesteld op grond van de beste landbouwkundige praktijk. Ze vertellen op zichzelf niets over de schadelijkheid van de stof. Het gebeurt zelden dat bij een overschrijding de norm voor de toegestane dagelijkse inname wordt overschreden. Eén of twee keer per jaar. En dan wordt direct opgetreden.' Vorig jaar nog bij druiven uit India.

Die redenering is te simpel, vindt Marc Koene van de stichting Natuur en Milieu. 'In de wet wordt geen rekening gehouden met de combinatie van meerdere gifstoffen, en vaak worden op één partij fruit wel acht bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Veel van die stoffen hebben een vergelijkbare werking, dus moet je ze eigenlijk bij elkaar optellen.'

Inspecteur Jeuring erkent dit probleem. Eén keer zijn Griekse druiven gevonden met maar liefst zestien bestrijdingsmiddelen erop. 'Ik kan er met de huidige regelgeving niets tegen doen. Dat knaagt wel een beetje.'