Notarissen sluiten verboden deals met vastgoedwereld

Notarissen maken verboden financiële afspraken met makelaars, banken en projectontwikkelaars. Ze betalen provisies aan deze marktpartijen als die hun klanten leveren....

De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) treedt hard op tegen notarissen die dit soort afspraken maken. 'Er loopt een aantal stevige tuchtzaken', zegt Aart Heering, voorzitter van de KNB. Ook houdt de KNB sinds begin 2004 de voorgenomen intensieve samenwerking tussen de Postbank en notariskantoor CMS Derks Star Busman tegen.

De KNB stuurt deze maand een brief naar alle notarissen met het verzoek financiële afspraken met derden bekend te maken. 'Het is verboden, maar je kunt het beter nu melden dan straks tegen de lamp te lopen', aldus Heering. Voor consumenten is de gang naar de notaris verplicht, bijvoorbeeld om de koop van een huis en de daarbij horende hypotheek formeel vast te leggen. De prijzen van de notariële akte lopen uiteen van 250 tot 1000 euro.

Volgens Martin Jan van Mourik, notaris en hoogleraar notarieel recht in Nijmegen, is er 'een patroon van provisieafspraken tussen notarissen, makelaars en projectonwikkelaars. Die notarissen gooien het ambt te grabbel, en ze komen er nog mee weg ook.'

In april werden twee notarissen in Malden (bij Nijmegen) door de Kamer van Toezicht op de vingers getikt. Zij hielden onbevoegd kantoor en hadden onderhandse afspraken gemaakt met het plaatselijke makelaarskantoor Kolmeijer.

Sinds in 1999 de notaristarieven zijn vrijgegeven, gedragen notarissen zich steeds meer als ondernemer. Daarbij richten zij zich vooral op de onroerendgoedwereld. Het gemiddelde notariskantoor haalt daaruit ongeveer 75 procent van zijn omzet.

De toegenomen concurrentie brengt steeds meer notarissen in financiële problemen. Dat blijkt uit gegevens van het Bureau Financieel Toezicht (BFT), dat de financiële huishouding van notarissen bewaakt in opdracht van het ministerie van Justitie.

In het jaarverslag 2003 van het BFT, dat deze week verschijnt, staat dat de financiële situatie bij 89 notariskantoren zorgwekkend is, tegen 52 kantoren een jaar eerder.

Volgens Van Mourik zijn notarissen met geldzorgen eerder geneigd tot het maken van verboden afspraken. 'Er wordt verrekend buiten de boeken om: via dinerbonnen, of via fake-opdrachten.'

De NBVA, een brancheorganisatie van verzekeringsadviseurs, ziet geen kwaad in de afspraken. Een woordvoerder: 'Het is geen punt, zolang klanten zelf mogen kiezen bij welke notaris zij een akte bestellen.' De Nederlands Vereniging van Makelaars (NVM) keurt de afspraken af, aldus voorzitter Oscar Smit.