Veel onrust op beurzen door crisis in Dubai

De betalingsproblemen van Dubai zonden donderdag een schokgolf door de financiële wereld. De Europese beurzen boekten de grootste verliezen in zeven maanden. Vooral banken die bij elkaar tientallen miljarden in Dubai hebben geïnvesteerd, moesten het ontgelden. De AEX-index verloor 3,6 procent. Omdat de Amerikaanse beurzen gesloten waren, kon de onrust zich niet verder verspreiden.

Woendagavond maakte Dubai World, het investeringsvehikel van sjeik Mohammed Al Makhtoum, de heerser van het emiraat, bekend dat schuldeisers voorlopig geen geld meer krijgen. Wat de directe schade voor Europese banken is, valt moeilijk in te schatten. Sjeik Al Makhtoum staat niet bekend als een transparante boekhouder.

‘Je ziet dezelfde onzekerheid als vorig jaar’, zegt Sep van de Voort, econoom bij SNS Securities. ‘Beleggers weten weer niet wie hier precies de dupe van wordt. Net als na het omvallen van Lehman Brothers, al is de schaal onvergelijkbaar.’

Nederlandse bedrijven hebben grote belangen in Dubai. Zo heeft ING miljoenen aan Dubai World geleend. Ook de Nederlandse staat loopt een risico van enkele honderden miljoenen omdat ze zich garant heeft gesteld voor de export naar het emiraat. Aegon (min 7,7 procent) en ING (min 7,3 procent) waren op de beurs de grootste verliezers.

Dubai World heeft ook grote belangen over de grens. Zo bouwt dochter DP World momenteel aan een grote container terminal op de Tweede Maasvlakte. Wat daarmee gebeuren zal, is volstrekt onduidelijk.

De laatste maanden ontstond onder beleggers het gevoel dat de ellende op de financiële markten achter de rug was. ‘De mededeling van Dubai kwam volledig uit de lucht vallen’, zegt Van de Voort, ‘Dan krijg je automatisch een schrikreactie. Beleggers vragen zich ineens weer af, of er nog meer aan zit te komen?’

Tot nu toe heeft geen enkel land bekend hoeven te maken dat het niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen. Nu het in Dubai mis dreigt te gaan, groeit de vrees dat investeringen in wankele landen niet langer veilig zijn.

Dat Dubai het moeilijk had, was al langer bekend. Maar tot nu toe schoot buuremiraat Abu Dhabi steeds te hulp. Dit emiraat heeft in tegenstelling tot Dubai veel olie en verstrekte het afgelopen jaar voor 20 miljard dollar (13,2 miljard euro) aan leningen. Dit geld had de sjeik hard nodig om de economie draaiende te houden, schulden loste hij niet meer af. Woensdag leende Abu Dhabi nog een keer 5 miljard dollar, maar dat bleek niet meer genoeg.

Sjeik Al Makhtoum, die de afgelopen jaren alleen maar positieve boodschappen verkondigde, heeft de problemen lang ontkend. Twijfels over de financiële positie van Dubai verwees hij in weinig diplomatieke bewoordingen naar de prullenbak. Journalisten die zich afvroegen hoe lang Abu Dhabi nog kon blijven betalen, kregen een maand geleden nog te horen dat ze ‘hun kop moesten houden’.

Al Makhtoum zelf hield klaarblijkelijk van tevoren wel rekening met enige onrust. Het openbare leven in Dubai ligt vanwege feestdagen tot zondag plat, waardoor, zo is de hoop, de emoties kunnen bedaren.