Groene billen haal je bij de baas

Papier wordt hoofdzakelijk gemaakt van houtvezels: bomen. Papier maken van oud papier (‘recyclen’), legt geen beslag op grond voor bosbouw. Recyclen is dus een goed idee. Het meeste gerecyclede papier is een mix van vezels die diverse keren zijn hergebruikt. ‘Nieuw’ papier kan tussen de zes en zeven keer worden gerecycled. Daarna zijn de vezels te kort en lukt het niet meer.

Wc-papier zit ook in de papierhiërarchie helemaal onderaan. Als er van oudpapier helemaal niets meer te maken is, zelfs geen kartonnetje, dan kan het nog voor wc-papier worden gebruikt.

Het is dus zonde wc-papier te maken van zogenaamd ‘pre-consumer’ oudpapier, zoals misdrukken of snijafval van drukkerijen en de papierindustrie. Wc-papier uit ‘post-consumer’ oudpapier, kranten, tijdschriften, verpakkingen en dergelijke, die al een paar keer hergebruik achter de rug hebben, is beter. Hoe langer het papier in de kringloop blijft, des te beter voor het milieu.

Op wat dik, luxe en bedrukt toiletpapier na, is het meeste Nederlandse wc-papier gemaakt van gerecycled materiaal. Helaas kan elke fabrikant dat op zijn rollen zetten: controle is er nauwelijks.

Er zijn wel een aantal milieukeurmerken die houvast geven. Toiletpapier met het FSC Recycling keurmerk is gegarandeerd van 85 procent post-consumer oudpapier gemaakt. Ook toiletpapier met het Duitse ‘Blaue Engel’ keurmerk moet grotendeels post-consumer oudpapier bevatten. Papier met het Europees Ecolabel is ook van dergelijk oudpapier gemaakt, gemengd met verse houtvezels uit duurzaam beheerde bossen.

De milieubelasting van wc-papier hangt ook af van de manier waarop het papier wordt gemaakt. Ontinkten en bleken van te recyclen papier zijn het probleem niet. Ontinkten, het wassen van de papierpulp, gebeurt met groene zeep, bleken met waterstofperoxide: chloor is al decennialang passé. De hoeveelheid CO2 die vrijkomt bij de productie van nieuw of gerecycled papier ontloopt elkaar niet veel. Papier maken kost wel veel water, maar dat wordt grotendeels hergebruikt.

Voor zowel oud als nieuw papier geldt dat er bij de productie 25 tot 30 chemicaliën worden gebruikt: bijvoorbeeld om te voorkomen dat de papierpulp gaat schuimen, ter verhoging van de ‘natsterkte’, of om het papier een kleurtje te geven. Als wc-papier in het riool belandt, lossen de chemicaliën op en komen ze in het milieu terecht.

Het Limburgse bedrijf Van Houtum produceert al langer Satino-toiletpapier, dat zowel het FSC-Recycled keurmerk heeft als het Europees Ecolabel. Sinds kort hebben ze een nieuw toiletpapier van honderd procent gerecycled papier (waarvan 90 procent post-consumer), dat naast bovenstaande keurmerken ook het ‘cradle to Cradle-certificaat’ heeft van het Amerikaanse bureau MBDC van Michael Braungart en William McDonough, de grondleggers van de cradle to cradle-filosofie. Alleen producten die ófwel oneindig kunnen worden hergebruikt, of biologisch en onschadelijk kunnen worden afgebroken, krijgen dit, weliswaar niet officiële, certificaat. Want wat heeft Van Houtum gedaan? Alle milieubelastende chemicaliën zijn bij het productieproces vervangen door onschadelijke, afbreekbare equivalenten. Zo is het chemische middel voor de ‘natsterkte’ vervangen door een zetmeel uit aardappels. Veel duurder is dit niet.

Helaas: dit cradle to cradle-toiletpapier is voorlopig alleen voor bedrijven te koop. Voor het smetteloos groen afvegen van de billen moet u dus bij de baas zijn.

Oordeel: * * * * *

cradle to cradle toiletpapier

Duurzaamheidscijfer?