Klimaatbewust Frankrijk steggelt over ‘taxe carbone’

Frankrijk schaart zich deze week onder de landen waar een milieubelasting voor particulieren wordt ingevoerd. Deze bijdrage aan klimaat en energiebesparing, in de volksmond taxe carbone (koolstofbelasting) genoemd, moet een bijdrage leveren aan de klimaatbeheersing. Een kleinere uitstoot van CO2 (kooldioxide) beperkt de opwarming van de aarde.

Omdat de meeste bedrijven al volgens Europese richtlijnen voor de door hen veroorzaakte vervuiling betalen, wordt de nieuwe belasting uitsluitend geheven bij particulieren en bedrijven die niet onderworpen zijn aan Europese quota.

Vooral vervoer per auto zal duurder worden. De belasting wordt ook geheven op treinen en vliegtuigen, maar die stoten per passagierskilometer minder CO2 uit. De nieuwe belasting geldt ook voor huisverwarming met gas of olie. Over elektriciteitsverbruik, in Frankrijk doorgaans geleverd door kernenergie- of waterkrachtcentrales, wordt geen belasting geheven.

De heffing is in Frankrijk de inzet van verhitte debatten. De voormalige socialistische presidentskandidaat Ségolène Royal noemde de belasting vorige week ‘onverdraaglijk en onrechtvaardig’. Zij vindt dat de winsten van de grote oliemaatschappijen moeten worden gekort. Haar standpunt werd ingegeven door de gedachte dat een nieuwe belasting voor de toch al zwaar aangeslagen Fransen niet op te brengen zou zijn. De Socialistische Partij heeft die kritiek op de taxe carbone overgenomen.

De Groenen van Daniel Cohn-Bendit vinden daarentegen dat de belasting er moet komen, ook al is het bedrag volgens hen aan de lage kant. Zij stellen een snel klimmende milieubelasting voor: van 32 euro per ton in 2010 tot 100 euro in 2030, niet alleen voor particulieren, maar ook voor bedrijven en boeren, en ook op elektriciteit.

De regeringspartij UMP is verdeeld. Veel rechtse politici willen compensatiemaatregelen voor mensen die voor woon-werkverkeer op de auto zijn aangewezen. Voor sectoren als landbouw en visserij zou een uitzondering moeten worden gemaakt. Ook vragen ze garanties dat de belastinginkomsten werkelijk worden gebruikt voor maatregelen die het milieu ten goede komen.

De regering heeft al toegezegd dat de nieuwe maatregel geen gevolgen voor de koopkracht zal hebben. De belasting zou dan de gedaante van een bonus-malusmaatregel krijgen, waarbij de milieubewusten profiteren en de vervuilers extra betalen.

Ook over de hoogte van de belasting lopen de meningen sterk uiteen. Een door president Sarkozy ingestelde commissie had 32 euro per ton CO2 voorgesteld. Eerste minister Fillon zei vorige week dat de regering eerder aan 14 euro per ton denkt. Volgens Sarkozy sprak hij daarmee voor zijn beurt.

Een doorsnee moderne dieselauto stoot een ton CO2 uit per 7.000 kilometer. Auto’s op benzine vervuilen doorgaans sterker. Een vliegtuigreiziger bereikt de ton uitstoot na 10.000 gevlogen kilometers. Bus en trein zijn aanzienlijk klimaatvriendelijker.

Volgens peilingen zou iets meer dan de helft van de Franse bevolking de nieuwe belastingmaatregel steunen, op voorwaarde dat alle geld terugvloeit naar de belastingbetaler. Een definitief voorstel wordt donderdag verwacht.

In de Scandinavische landen en Groot-Brittannië bestaat al een dergelijke belasting.