Fed belast met toezicht op banken VS

Barack Obama wil het toezicht op de financiële sector in de VS hervormen om een tweede kredietcrisis te voorkomen.

Deze zogenoemde systeembanken – zo geheten omdat het hele financiële systeem van hun voortbestaan afhankelijk is – moeten bovendien grotere kapitaalbuffers aanhouden. Ook heeft Obama plannen om financiële instellingen die dreigen om te vallen, te onteigenen en te nationaliseren.

Zijn plannen voorzien verder in een nieuwe consumentenorganisatie speciaal voor de financiële markt. Die moet wat Obama betreft een einde maken aan ‘de kleine lettertjes en verborgen voorwaarden’ in financiële producten zoals hypotheken.

Huiseigenaren met een te laag inkomen die, onkundig van de risico’s, een lening aangingen, veroorzaakten mede de kredietcrisis. Hun zwakke leningen werden als risicoloos verpakt en aan vooral Europese banken doorverkocht. Aan dat verpakken wil Obama ook een eind maken. Hypotheekverstrekkers kunnen voortaan hun zwakke hypotheken niet allemaal doorverkopen. Ze moeten ‘eten wat ze doden’ en ten minste 5 procent van hun leningen in eigen beheer houden. ‘Dan hebben ze er belang bij dat die lening wordt terugbetaald’, zei Obama.

Hoewel de president spreekt van de grootste revisie van het Amerikaanse financiële toezicht sinds de Grote Depressie in de jaren dertig van de vorige eeuw zijn zijn plannen niet zo ambitieus als hij bij zijn aantreden had beloofd.

Toen kondigde hij aan het geografisch en sectoraal extreem versnipperde toezicht op banken, verzekeraars en andere financiële bedrijven in één klap te vervangen door een enkele financiële toezichthouder. ‘Ik denk dat dat een vergissing zou zijn’, zegt hij nu, zonder hierover uit te weiden.

Volgens waarnemers in de VS komt die ene toezichthouder er niet, omdat Obama die hoogstwaarschijnlijk niet door het parlement kan loodsen. Vandaag begint het politieke debat over zijn plannen. Republikeinen hebben een afkeer van een overheid die ingrijpt in de vrije financiële markt.

Met zijn plan kiest Obama volgens commentatoren voor de middenweg tussen niets doen en één toezichthouder. De nieuwe taak voor de Fed ziet hij als de crux van het plan dat hij eerder deze week omschreef als een onderdeel van het ‘opruimen van de rotzooi die we aantroffen toen we hier (in het Witte Huis) aankwamen’. Een element van die puinhoop was dat er niet één toezichthouder was die zicht had op het complete financiële systeem. ‘Dat heeft de crisis mede veroorzaakt’, zegt Obama.

In zijn redenering corrigeert een toezichthouder die systeembanken in de gaten houdt, die fout. Die zouden niet failliet moeten kunnen gaan, omdat dan het hele financiële systeem in elkaar klapt.

Met zijn voorstel de Fed op te tuigen, vindt Obama twee belangrijke senatoren tegen zich. Deze twee – leden van de Senaatscommissie voor banken – vinden dat de Fed het al druk genoeg heeft met het adequaat reageren op de crisis en het revitaliseren van de economie. Een nieuwe toezichttaak kan daar niet bij. Andere politici vinden dat de Fed juist minder taken moet krijgen, omdat de centrale bank mede schuldig is aan de crisis doordat hij niets heeft gedaan aan de zwakke hypotheken en de veel te soepele leningsvoorwaarden in de markt.