China en India groeien gewoon door

Grote kapitaalstromen zijn de laatste tijd verlegd van het Westen naar de opkomende markten, waar de beurskoersen nog wel sterk stijgen.

Het is schoppen tegen de schenen van de goeroes van de mondialisering. En het wordt de theorie van de ontkoppeling genoemd: het geloof dat de economie in opkomende landen als India, China en Rusland gewoon kan doorgroeien ondanks een economische recessie en diepe crisis in de westerse landen.

De economie van China zal dit jaar met 8 procent groeien tegen een krimp van 4 à 5 procent in het Westen. In India wordt een groei verwacht van tussen de 6,5 en 7 procent. Hoewel de groeicijfers van India en China lager zijn dan in de afgelopen jaren, zijn ze nog altijd kloek en is het verschil met de gevestigde markten zelfs nog groter dan voor de crisis.

Veel bedrijven, investeerders en beleggers hebben zich de afgelopen maanden weer geconcentreerd op deze opkomende markten – met name de zogenoemde BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China). Grote kapitaalstromen zijn verlegd van het Westen naar de emerging markets. De graadmeter voor de beurzen in de opkomende landen, de MSCI Emerging Market Index, is dit jaar al met 50 procent gestegen en sinds maart met circa 150 procent. De MSCI World Index, waarin de beurzen van Amerika, Japan en West-Europa het zwaarst wegen, steeg maar zo’n 8,5 procent.

Wim-Hein Pals, hoofd emerging markets van Robeco, zegt dat ontkoppeling niet ineens ontdekt is door de crisis. ‘We hadden het er al voor de crisis in 2007 over dat opkomende markten autonoom zouden groeien en niet afhankelijk zouden zijn van de Amerikaanse economie. Toen de crisis losbarstte, kreeg echter iedereen zijn twijfels en dacht men dat de opkomende economieën nog zwaarder zouden worden getroffen dan die in het Westen.’

De beurzen in landen als Zuid-Korea en Rusland stortten in 2008 in, net als de valuta. Maar inmiddels stroomt het geld weer even snel terug en herstellen de beurzen zich spectaculair.

Met name in India en China is de binnenlandse vraag zo sterk dat die voor een flink deel het wegvallen van de export naar het Westen kan compenseren. Pals wijst echter ook op de steunmaatregelen van de Chinese overheid die 400 miljard in de economie heeft gepompt, met name in de bouw en verbetering van de infrastructuur. ‘China is zo rijk en de deviezenreserve zo groot dat het land zich een soortgelijke operatie in 2010 opnieuw zou kunnen permitteren.’

Uiteraard hebben China en India last van het wegvallen van een groot deel van de export. Dit jaar is de export met ongeveer een kwart verminderd. In mei van dit jaar werd bijvoorbeeld 26,4 procent minder geëxporteerd dan in mei 2008. En dat heeft miljoenen mensen hun baan gekost.

‘Ook China heeft cyclische tegenwind op korte termijn. Maar dat neemt niet weg dat het land de komende jaren een vele malen hogere groei zal tonen dan Japan, de VS of Europa – hoog in de enkele cijfers en misschien volgend jaar weer in de dubbele cijfers’, zegt Pals.

Nogal wat economen hopen zelfs dat die landen met hun sterke groei de economieën uit het Westen kunnen helpen om uit het diepe dal te komen. Vikram Pandit, de hoogste baas van de bank Citigroup, voorspelde vorige week dat China, India en Rusland enige tijd de motor zullen zijn van de wereldeconomie. Maar van de BRIC-landen groeien alleen India en China heel sterk.

Brazilië en Rusland hebben meer te lijden van de crisis in het Westen, omdat ze veel afhankelijker zijn van de grondstoffenexport zoals ijzererts en olie. Die prijzen zijn door de crisis scherp gedaald. Brazilië is door de crisis al in een lichte recessie terechtgekomen.

In Rusland wordt dit jaar een economische krimp voorspeld van 6,5 procent – nog groter dan die in veel westerse landen. Niettemin zijn de beurskoersen daar sinds begin dit jaar met meer dan 60 procent gestegen.

Op een vorige week gehouden Economic Forum in St. Petersburg waarschuwde de Russische president Medvedev voor te veel optimisme, ondanks het aantrekken van de olieprijs.

Veel banken in het land kampen met slechte leningen. De Russische staat heeft weliswaar ruim 12 miljard euro opzijgezet om banken te hulp te schieten, maar veel experts twijfelen of dat voldoende is. Sommige investeerders die hun geld zetten op de opkomende landen spreken ook liever van BIC-landen dan BRIC-landen.