Polder definieert ‘zwaar beroep’

Het kabinet wil dat vakbonden en de werkgeversclubs straks gaan uitmaken wie een ‘zwaar beroep’ heeft. Mensen met zwaar fysiek of zwaar psychisch werk krijgen straks een uitzonderingspositie als het kabinet daadwerkelijk besluit om de AOW-leeftijd naar 67 jaar te verhogen.

Minister Donner en staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken stuurden vrijdag een stuk naar de Tweede Kamer waarin ze aangeven op welke manier een hogere AOW-leeftijd zou kunnen worden ingevoerd. Bij de onderhandelingen over het crisispakket in maart besloten PvdA, CDA en ChristenUnie tot die maatregel.

De redenering is dat door de vergrijzing straks te weinig werkenden te veel AOW’ers moeten onderhouden. Dat zet het huishoudboekje van de staat onder druk. Door de kredietcrisis, waarbij minister Bos van Financiën miljarden uittrok om banken te redden, is dat probleem extra nijpend geworden. Langer doorwerken moet per jaar 0,7 procent van het bruto binnenlands product besparen: grofweg 4 miljard euro.

Een verhoging van de AOW-leeftijd ligt bijzonder slecht bij de vakbeweging. Maar ook de werkgevers staan niet te trappelen: zij vinden rust op het sociale front op dit moment belangrijker. Om de bonden tegemoet te komen, kreeg de Sociaal Economische Raad (SER), het overlegorgaan van bonden, werkgevers en onafhankelijke Kroonleden, de mogelijkheid een alternatief te ontwerpen. Dat advies, dat evenveel geld moet opleveren, en ook meer mensen op de arbeidsmarkt moet krijgen, wordt dit najaar verwacht.

Vicevoorzitter Peter Gortzak van de vakcentrale FNV is ervan overtuigd dat de SER een goed alternatief zal leveren. Hij verbaast zich erover dat Donner en Klijnsma nu al met zulke uitgewerkte varianten komen. ‘De kosten worden neergelegd bij de lage en de middeninkomens’, zegt Gortzak over het plan dat in de SER wordt uitgebroed. ‘Dat kunnen wij beter.’

Volgens de FNV-bestuurder is het in de praktijk onmogelijk om ‘zware beroepen’ goed te definiëren. Die kwestie willen Donner en Klijnsma dus bij de sociale partners parkeren. ‘Zware beroepen wisselen in de tijd’, zegt Gortzak.

Donner zegt niet bang te zijn dat werknemers en werkgevers straks alle beroepen als ‘zwaar’ zullen kwalificeren, zodat de verhoging van de AOW-leeftijd zijn doel voorbijschiet. ‘Als een beroep zwaar is, komen er direct eisen aan de werkgevers om voor die sector maatregelen te nemen. Daarvoor heb ik de Arbo-wetgeving achter de hand.’

De CDA-minister vertrouwt erop dat dat voldoende druk op de ketel zet bij werkgevers om spaarzaam om te springen met het etiket ‘zwaar beroep’.

De uitzonderingspositie voor zware beroepen zal overigens alleen gelden voor een overgangsperiode. Over een jaar of vijftien moet de AOW-leeftijd voor iedereen op 67 jaar liggen. Een speciale bepaling voor mensen met zwaar werk is een harde eis van het PvdA-smaldeel in het kabinet bij de verhoging van de AOW-leeftijd.

Donner en Klijnsma gaan de komende tijd het land in om uit te leggen waarom langer doorwerken volgens het kabinet onvermijdelijk is. Klijnsma: ‘Voor veel mensen is het best ingewikkeld.’