Patiënt reist graag naar buitenland

Ook Nederlanders willen voor hun kwalen steeds vaker behandeld worden in het buitenland. Omdat de wachttijd korter is, de kwaliteit hoger of de prijs lager. Of omdat zij daar hun eigen taal kunnen spreken.

Aan de balie van Apollo Hospitals in New Delhi staat een zwart gesluierde vrouw met haar man en kind. Het gezin is uit Irak gekomen voor een orgaantransplantatie. De reis voor deze medische behandeling is het gevolg van afspraken tussen beide overheden na de eerste Golfoorlog, toen de medische infrastructuur in Irak was vernietigd. Elders op de afdeling internationale zorg ligt een Canadese vrouw die een inwendig gehoorapparaat krijgt ingebouwd – een behandeling die elders in de wereld nog nauwelijks wordt toegepast. Twee Britse vrouwen hebben net een cosmetische operatie ondergaan en maken nu een reisje door India.

Internationale patiëntenstroom
Voordat ze terugkeren naar Groot-Brittannië komen ze terug voor een nacontrole, vertelt woordvoerster Anjali Bissel, gehuld in haar kleurrijke sari. ‘Het is een hardnekkig misverstand dat wij hier geen nazorg leveren’, vertelt zij. ‘Alle medische gegevens worden vooraf en achteraf uitgewisseld met de behandelend arts in eigen land.’ In dit chique Apollo ziekenhuis worden jaarlijks 3.800 buitenlanders behandeld, goed voor 20 procent van de omzet. De Indiase ziekenhuisketen staat wereldwijd bekend om de geavanceerde medisch-specialistische zorg en trekt jaarlijks meer en meer internationale patiënten.

Ook elders in de wereld nemen internationale patiëntenstromen toe. En lang niet meer alleen voor cosmetische of anderszins luxe behandelingen als bijvoorbeeld genderoperaties of tanden bleken, maar vooral ook omdat de kwaliteit of de prijs van de zorg elders beter is. Nederlandse patiënten zoeken hun heil vooral nog in Duitsland en België, maar steeds meer verzekerden wijken uit naar landen als Turkije, Spanje of Thailand. Zorgverzekeraars Achmea (o.a. Zilveren Kruis, Agis) en Univé (VGZ, IZA, Trias) bevestigen dat verzekerden steeds vaker op eigen gelegenheid naar het buitenland gaan voor medische zorg. Dan gaat het dus niet om verzekerden die tijdens verblijf in het buitenland met spoed in een ziekenhuis worden opgenomen.

België en Duitsland
Zilveren Kruis bemiddelde vorig jaar zo’n 5 duizend verzekerden die specifiek in het buitenland behandeld willen worden. Bij Univé werden 20 duizend verzekerden op aanvraag in het buitenland behandeld, voor in totaal 30 miljoen euro. Van de grensoverschrijdende zorg vindt 90 procent plaats in België en Duitsland. Niet alleen voor verzekerden die aan de grens wonen, of vanwege de kortere wacht- of reistijd, maar vooral ook vanwege de medische expertise of de ruimere behandelingsmogelijkheden.

Univé maakte donderdag bekend een contract te hebben afgesloten met de Duitse Helios Klinieken. Verzekerden kunnen zich nu zonder administratieve rompslomp in 31 ziekenhuizen verspreid over Duitsland melden voor tal van medische behandelingen. Eerder al tekende de verzekeraar een contract met de Median Revalidatiekliniek in het Duitse Bielefeld. Patiënten kunnen hier terecht voor een knie- of heupoperatie en worden meteen gerevalideerd. Een groot succes volgens woordvoerder Dennis Verschuren. ‘In Nederland bestaat deze zorgcombinatie nog niet. Je wordt geopereerd en daarna moet je zelf je nazorg en fysiotherapie regelen. Voor ouderen die niet op familie willen of kunnen leunen, is dit pakket een uitkomst.’

Groei
Volgens koepelorganisatie Zorgverzekeraars Nederland vindt nog slechts 1 procent van alle medische zorg ‘welbewust’ in het buitenland plaats, maar volgens de individuele verzekeraars groeit dit percentage. ‘Wij merken dat patiënten zich bewuster zijn van de nieuwe mogelijkheden en bereid zijn ervoor te reizen’, vertelt Christina Rompa van Zilveren Kruis. Bij Zilveren Kruis gaat het vooral om orthopedische behandelingen voor knie en heup, vruchtbaarheidsbehandelingen en oncologie.

Zorgverzekeraar Agis signaleert vooral een toenemende vraag naar zorg in het buitenland bij oudere migranten. ‘Vanwege taal- en cultuurbarrières hebben zij een voorkeur voor behandeling in het land van herkomst’, vertelt Lilly Cost, beleidsmedewerker buitenland. Agis heeft inmiddels servicepunten ingericht in Turkije, Marokko en Suriname, waar verzekerden doorverwezen kunnen worden naar de beste zorgverleners ter plaatse. Cost verwacht dat de vraag naar zorg in het land van herkomst zal toenemen naarmate de patiënt mondiger wordt. Voor oudere migranten komen meer voorzieningen. In Suriname heeft Agis contracten afgesloten met instellingen voor thuiszorg. ‘Overwinteraars’ kunnen terecht in zorghotels in Spanje en Suriname. Ze sluit niet uit dat er in Marokko en Turkije op korte termijn voorzieningen komen. Volgens Cost voldoet Agis daarmee niet alleen aan de vraag van overwinterende ouderen maar biedt het ook een antwoord op het tekort aan passende verpleeghuiszorg in Nederland.

Ook voor zorg die niet vergoed wordt uit de basisverzekering, is het buitenland een alternatief. Veel verzekerden wijken uit naar Turkije voor bijvoorbeeld extra ivf-behandelingen, maar ook voor tandheelkunde. Een aanvullende tandartsverzekering dekt meestal slechts een deel van de kosten. Voor kostbare behandelingen betaalt de verzekerde dus altijd bij. ‘In Turkije is tandheelkunde goedkoper en kwalitatief heel goed’, vertelt Cost van Agis. ‘Je krijgt dus gewoon meer waar voor je geld.’

Dat geldt ook voor Apollo Hospitals. ‘Een behandeling hier gemiddeld eenderde van wat het kost in het Westen’, zegt Bissel. ‘Zelfs met de reis erbij ben je goedkoper uit.’