‘Winst mag niet het hoogste doel zijn’

Datzelfde geldt volgens Nijhuis voor de uitzending van undercoverjournalist Alberto Stegeman van SBS 6. Daarin zou worden aangetoond dat de beveiliging van Schiphol makkelijk is te omzeilen. ‘Op de zondagavond van de uitzending hebben we op het hoofdkantoor met dertig man rond een tv-toestel naar de uitzending gekeken. We moesten direct met een antwoord komen. Op zulke momenten leer je je managementteam goed kennen.’

Heeft u ook met dertig man om de tafel gezeten toen het interview met Cerfontaine in Intermediair verscheen? Hij zegt bewoners misleid te hebben over de overlast die de komst van de Polderbaan met zich meebrengt.
‘Toen ik het interview de eerste keer las, waren de betreffende passages me geeneens opgevallen. Later, toen er ophef over ontstond, dacht ik: dit is ongelooflijk ongelukkig verwoord. Ik begrijp wel wat hij wilde zeggen. Hij bedoelde: sinds de komst van de Polderbaan is de totale geluidsbelasting rondom Schiphol minder geworden. Maar voor een kleine groep mensen is de overlast toegenomen. Die groep had hij vooraf nog beter moeten voorlichten.’

Welke boodschap heeft u voor omwonenden die geluidsoverlast ondervinden? Aan de groei van Schiphol komt nog geen einde.
‘Rond Schiphol blijf je altijd last houden van vliegverkeer. Groei betekent dat er meer geluid komt. Schiphol zit hier al negentig jaar. De afgelopen vijftien jaar is het aantal bewoners in dit gebied met 350 duizend toegenomen. Mensen die om wat voor reden dan ook bewust dicht bij Schiphol gaan wonen. Als ik een fiets koop, denk ik langer na dan sommige huizenkopers.

‘Zelf woon ik in Warmond, onder de aanvliegroute van de Kaagbaan. Niet te vergelijken met de overlast in Spaarndam of Zwanenburg, maar ik kan soms wel zwaaien naar de piloten. In mijn beleving althans. In de zomer tijdens barbecuetijd is het geluid wat nadrukkelijker aanwezig. Ik erger me persoonlijk meer aan brommers die voorbij scheuren of het monotone autoverkeer van de A 44.’

Heeft u wel eens klacht over geluidsoverlast ingediend?
‘Nee, maar buurtgenoten wel geregeld. Dat heb ik gezien via de site van Bas (Bewoners Aanspreekpunt Schiphol, red.). Daar kun je online zien waar geklaagd wordt. Toen ik dat zag dacht ik: goh, ik beleef dat toch heel anders.’

Een nieuwe baas op Schiphol, betekent dat ook een nieuw beleid?
‘Gerlach was erg gericht op de wereld buiten Schiphol. Dat was noodzakelijk. Zijn taak was nadrukkelijk het creëren van groeipotentieel en van draagvlak daarvoor bij de omgeving van Schiphol. De luchthaven mag onder voorwaarden groeien. Daarbij is een belangrijke afweging gemaakt tussen zowel de luchtvaartsector als de omwonenden. Gerlach heeft met zijn charme en stijl daarin een verdomd goede rol gespeeld.

‘Voor mij is de buitenwereld ook belangrijk, maar ik geef nu voorrang aan interne zaken. Als organisatie moeten we veel slagvaardiger worden. Zuiniger zijn. Zit er te veel vet in de organisatie? Ja. Ik merk hoe lastig het is dat vet eruit te halen. We zijn met de stofkam door de organisatie aan het gaan, ik bedrijf nu echt micromanagement in optima forma.

‘Er was een catering die de koffie voor de directie inschonk. Ik heb gezegd dat ik dit niet nodig vind. Ik kan zelf ook wel een kopje koffie inschenken. Bespaar je er wat mee? Nee, het geeft wel intern een signaaltje af. Nog zo’n maatregel: jullie krijgen geen koekje bij de koffie geserveerd.

‘Om wezenlijker zaken te noemen: iedereen die we aannemen, inclusief uitzendkrachten, akkoordeer ik persoonlijk. Mensen moeten me echt overtuigen dat het nodig is. Want in principe is het antwoord gewoon nee.’

Uw voorganger wilde Schiphol naar de beurs brengen en privatiseren. Zet u die missie voort?
‘Nee. Ik zie daar het nut niet van in. Ik trek definitief de streep door privatisering. Weg ermee! Waarom? Omdat de maatschappelijke functie van Schiphol daarmee niet gediend is. We hebben nu de overheid als grootste aandeelhouder. Die is heel stabiel en ondersteunt ook primair onze maatschappelijke functie. Een beursgang was ook tegen de zin van onze belangrijkste klanten, de luchtvaartmaatschappijen. Dus niet naar de beurs gaan, levert intern ook veel meer rust op.

‘Winstmaximalisering mag nooit het belangrijkste doel zijn voor zoiets belangrijks als Schiphol. Deze luchthaven vervult een belangrijke maatschappelijke functie voor Nederland. Als mainport vormt Schiphol een knooppunt voor de internationale luchtvaart. Voor de economie van Nederland is dat heel belangrijk.

‘We zien nu dat deze maatschappelijke functie averij oploopt door de recessie, de vliegtaks en de perceptie dat Schiphol zo duur is. Wij moeten de positie van Schiphol herstellen. Op dit moment betekent dat dat we tijdelijk genoegen nemen met een aanzienlijk lager rendement. Op korte termijn geven we dus de winstgevendheid nadrukkelijk op. De rol van Schiphol voor Nederland is nu veel belangrijker dan het rendement dat we maken. Deze strategie hadden we niet kunnen volgen als we nu beursgenoteerd waren geweest. Dat hadden de aandeelhouders waarschijnlijk niet geaccepteerd.

‘Het is niet zo dat we geen geld willen verdienen. We moeten een gezonde onderneming zijn. Anders kunnen we geen geld lenen om te investeren. We hebben miljarden euro’s extern geld nodig om deze luchthaven draaiend te houden en verder te ontwikkelen. We moeten kunnen blijven investeren in groei die nodig is.’

Gaat u ook door met het kopen van luchthavens overal ter wereld? Cerfontaine wilde van Schiphol een wereldwijde speler maken.
‘De mainportfunctie van Schiphol in Europa moet behouden blijven. Dat we nu onder meer de luchthaven in Brisbane, Australië beheren, past niet in die strategie. Met dat soort acquisities gaan we niet door. Maar als een luchthaven aansluit bij het netwerk van Schiphol sluit ik samenwerkingen niet uit. In China bijvoorbeeld zie ik wel mogelijkheden. Maar dan niet een lullig vliegveldje. Peking is interessant. We zitten overigens al in Guangzhou.’