‘Econcern heeft te veel geld te snel uitgegeven’

Van de ene op de andere dag draaiden banken de geldkraan dicht bij het tot dan toe succesvolle duurzame Econcern.

Op 9 februari werd Cees van Steijn (58) door het bestuur van het groene energiebedrijf Econcern gebeld om als directeur operationele zaken te helpen bij de redding van de onderneming. Ruim drie maanden later, dinsdag om twaalf uur, besloot hij uitstel van betaling aan te vragen.

Is Econcern failliet?

‘We hopen op een doorstart. Als je deze club bevlogen mensen, ingenieurs en andere denkers, niet bij elkaar kunt houden, zou dat een enorm verlies zijn voor Nederland. Maar we kunnen niet verder in de huidige vorm, dat is duidelijk.’

Wat is er misgegaan?

‘Het bedrijf heeft in groot enthousiasme veel te veel activiteiten uit de grond gestampt. Daar was enorm veel geld voor nodig. Toen kwam de crisis. We wilden eigenlijk nog meer lenen dan we al deden, maar van de ene op de andere dag, in oktober 2008, was er bij de banken niets meer te halen. Ineens was alles te veel. Alsof je met een TGV op volle snelheid tegen een stootblok reed.’

Wat was het stootblok?

‘We hadden een krediet van 150 miljoen euro bij een syndicaat van zes banken, waaronder de Rabobank. Toen de lening op 1 april afliep, konden we die schuld niet herfinancieren. Toen al hadden de banken het kleed onder ons vandaan kunnen trekken.’

Dat hebben ze niet gedaan.

‘Dat ze ons nog tijd hebben gegeven, is een bewijs dat veel mensen Econcern op waarde schatten.’

Wat hebben jullie met die tijd gedaan?

‘We hebben voor 36 miljoen euro een deel van onze biomethanolfabriek BioMCN in Delfzijl verkocht, en hebben aangekondigd bedrijfsonderdelen af te stoten, zoals onze geplande fabriek voor offshore windturbines Darwind, en onze participatie in Silpro, een siliciumfabriek in Frankrijk.’

Zijn die verkocht?

‘Nee. De bouw van de siliciumfabriek is stilgezet. Voor Darwind heeft de provincie Noord-Holland belangstelling, maar niet zonder een industriële partner. Het is ongelooflijk: je weet dat er een gillende vraag naar offshore windmolens zal ontstaan, en toch durft niemand erin te stappen.’

Dus trokken de banken de stekker uit Econcern?

‘Er is gewoon te veel geld te snel geïnvesteerd door Econcern, en dus hadden de banken niet veel zin nieuwe kredieten te verstrekken. Ze wilden dat de bestaande aandeelhouders meer eigen vermogen zouden inbrengen, of dat er nieuwe financiers zouden komen. De bestaande aandeelhouders wilden niet, en met nieuwe financiers zijn we niet tot een deal gekomen.’

Welke gegadigden waren er?

‘Eneco en Essent. Eneco was de meest gerede partij. We snuffelen al twee jaar aan elkaar. Het bedrijf heeft een geweldige cashflow, en zou voor ons een prachtige strategische partner zijn. Het is het enige energiebedrijf dat zegt: wij willen vol inzetten op duurzame energie, de kernactiviteit van Econcern. Ook Essent heeft zich gemeld. Dat speelde tijdens de overname door RWE, toen de provincie Noord-Brabant meer garanties wilde dat de combinatie Essent/RWE zou investeren in duurzame energie. Sinds Noord-Brabant overstag is gegaan is het contact met Essent veel minder intensief.’

Is een doorstart met Eneco nog mogelijk?

Eneco deinst nog terug voor allerlei verplichtingen die we te snel zijn aangegaan. Die moeten we eerst zien te verminderen – en voor een belangrijk deel hebben we dat al gedaan. Er was bijvoorbeeld een contract om 180 megawatt aan zonnecellen in te kopen van een Amerikaanse fabrikant rond 2012. Een afgesproken volume, tegen een afgesproken prijs.

‘Die afspraken zijn vorig jaar gemaakt, toen er nauwelijks aan zonnecellen te komen was en de prijs hoog was. In de context van een jaar geleden was dat begrijpelijk, al moet je dit soort contracten natuurlijk nooit voor vier, vijf jaar vooruit afsluiten. Een jaar, hooguit. Zo zit er nogal wat in Econcern.’

Heeft bestuursvoorzitter Ad van Wijk nog een rol in de doorstart?

‘Hij is niet actief bij deze operatie betrokken. De aandeelhouders willen dat niet. Die hebben een grote investering in korte tijd zien verdampen. Dan wil je niet verder met degene die daarvoor verantwoordelijk is. Ad is de man met de visie, maar misschien niet de beste man om die visie te realiseren.’