Kinderarbeid in een fabriek in Pakistan (fabriek op foto komt niet voor in het verhaal)
Kinderarbeid in een fabriek in Pakistan (fabriek op foto komt niet voor in het verhaal) © EPA

Kinderarbeid in bedrijf dat levert aan C&A en Primark

Uitbuiting van jonge meisjes blijft een groot probleem in Indiase textielfabrieken die werken voor tientallen bekende westerse modemerken. Modewarenhuizen C&A en Primark nemen kleding af bij een textielbedrijf in Zuid-India waar kinderarbeid voorkomt.

Dat stellen onderzoeksbureau SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen) en de Landelijke India Werkgroep in een rapport over voortdurende misstanden bij vier grote Indiase textielfabrikanten, dat morgen wordt gepubliceerd. Ze baseren zich op interviews met 180 medewerkers.

Tienermeisjes in de vier fabrieken - die behoren tot de grootste in Zuid-India en uitsluitend produceren voor de export - worden volgens SOMO nog steeds structureel gedwongen tot overwerk. Vaak wonen ze verplicht op het fabrieksterrein, dat ze ook in hun vrije tijd niet zonder escorte mogen verlaten. Soms wordt een deel van hun salaris ingehouden om te sparen voor hun bruidsschat.

'Het is een zorgelijk beeld', zegt Pauline Overeem, onderzoeker bij SOMO. 'Westerse kledingbedrijven zijn steeds actiever in het agenderen van deze misstanden, we zien ook wel verbeteringen, maar het is nog lang niet genoeg.'

Liegen
Bij twee van de vier onderzochte fabrieken is volgens SOMO incidenteel sprake van kinderarbeid door meisjes onder de 14 jaar. Onderzoekers troffen hen aan terwijl ze werden opgeleid voor het werken in een spinnerij. In interviews vertellen ze dat ze zijn aangenomen met een vervalst medisch certificaat. Als er controle komt, moeten ze liegen over hun leeftijd.

Lokale onderzoekers spraken een meisje van 13 jaar in de spinnerij vantextielgigant SSM India, dat daar volgens eigen zeggen al op 12-jarige leeftijd in dienst trad. SSM India - een bedrijf met zeven vestigingen in de deelstaat Tamil Nadu - ontkent deze gang van zaken en stelt dat bij het bedrijf alleen werknemers van 16 jaar en ouder worden aangenomen.

Totaal onaanvaardbaar
C&A en Primark, beide vaste klant bij de kledingafdeling van SSM, zeggen dat ze nooit aanwijzingen hebben gevonden voor kinderarbeid. Primark benadrukt dat het niet rechtstreeks zaken doet met de spinnerij. C&A overweegt een onderzoek in te stellen. 'Kinderarbeid is totaal onaanvaardbaar', zegt een woordvoerder.

C&A heeft een eigen inspectieorgaan dat toeziet op het naleven van arbeidsvoorschriften, maar dat bezoekt alleen afdelingen waar daadwerkelijk kleding wordt vervaardigd en gelabeld. De spinnerij, waar zich doorgaans de meeste problemen voordoen, wordt niet bezocht.


Windowdressing
In een gezamenlijke reactie op het rapport van SOMO stellen acht kledingmerken, waaronder C&A, Primark en H&M, dat ze de beschreven wantoestanden veroordelen. Samen met lokale organisaties willen ze deze misstanden aanpakken. 'Dat is geen windowdressing', zegt een woordvoerder van C&A. 'Wij zoeken actief manieren om de problemen aan te pakken, bijvoorbeeld door ouders van 14-jarige meisjes te waarschuwen voor rekrutering door fabrieken waar problemen zijn.'