Zonnepaneelregeling zucht onder eigen succes

Voor niets gaat de zon op, maar dan ben je er nog lang niet, als liefhebber van zonne-energie.Je moet panelen kopen.

Voor niets gaat de zon op, maar dan ben je er nog lang niet, als liefhebber van zonne-energie.Je moet panelen kopen. Je moet ze monteren. Je moet een kabel leggen. Een omvormer ophangen. Een productiemeter kopen. De gewone meter vervangen. Je aanmelden bij je netwerkbeheerder. Je aanmelden bij de groene-stroomopzichter. Een groene-stroomcertificaat halen. Formulieren invullen. Wachten op antwoord.

‘Mensen onderschatten de aanleg van een zonne-installatie nog wel eens’, zegt Pyter Hiemstra van SenterNovem, het agentschap van het ministerie van Economische Zaken dat de subsidies voor groene stroom verdeelt en bijhoudt. ‘Het is te vergelijken met de bouw van een kleine dakkapel.’

En dat lijkt nogal wat mensen te hebben afgeschrikt.

Een week geleden kondigde EZ het voor dit jaar beschikbare geld voor subsidies voor duurzame energie aan. In totaal zit er dit jaar er zo’n 5 miljard euro in deze zogeheten SDE-regeling, bedoeld voor 1.400 megawatt aan groene stroom – evenveel als anderhalve elektriciteitscentrale. Er zijn verschillende potjes, voor onder meer windenergie, biomassa, biogas en waterkracht. In de zak geld voor zonnepanelen zit 88 miljoen, voor 20 megawatt.

Vorig jaar ontstond er een ware run op de zonnesubsidies. Zowel idealisten als calculerende burgers zagen wel heil in de regeling. Tot twee keer toe werd de pot bijgevuld, tot uiteindelijk 83 miljoen.

Het systeem is gebaseerd op de ‘onrendabele top’ van duurzame energie. Op dit moment is nog alle groene stroom duurder dan grijze stroom. Het verschil tussen de twee wordt door de subsidie overbrugd. Gewone stroom kost gemiddeld ongeveer 20 cent per kilowattuur – dat bespaar je dus. Voor zonne-energie krijg je daar een subsidie van bijna 33 cent bij. Dat betekent dat een particuliere zonneproducent bijna 53 cent per kilowattuur ‘verdient’.

Wie in 2008 maximaal van de subsidie gebruik wil maken, zette de grootste subsidieerbare installatie op zijn dak: eentje van 3.500 watt, waarvoor je op een plat dak ongeveer 60 vierkante meter nodig hebt. De panelen leveren dan in het ideale geval 3.000 kilowattuur per jaar. Daarmee is bijna het stroomverbruik van een gemiddeld gezin te dekken (3.400 kilowattuur). Dat levert dus zo’n 1.600 euro per jaar op.

Daarvoor moet je wel flink investeren. ‘Zo’n grote installatie kost 18 à 19 duizend euro’, zegt Frits Verhoef, directeur van Energieker, een jong bedrijf dat particulieren en bedrijven helpt met het hele zonnetraject, inclusief subsidieaanvraag en installatie. Hij rekent voor: de panelen verdienen zich dus in een jaar of elf, twaalf terug. De subsidieregeling is voor vijftien jaar gegarandeerd. ‘Maar na die periode doen die panelen het nog eens vijftien jaar. En heb je dus nog steeds voor een deel gratis stroom.’

Klinkt allemaal lucratief, maar toch heeft de SDE-regeling van vorig jaar nog niet zo heel veel panelen opgeleverd, blijkt uit navraag bij SenterNovem.

In totaal zijn er bijna tienduizend aanvragen gedaan. Van die aanvragen zijn er nu slechts driehonderd omgezet in daden, denkt Hiemstra. ‘Maar ze hebben nog twee jaar de tijd om de panelen echt op het dak te leggen.’

De zonnepaneelregeling zucht voor een deel onder haar eigen succes. ‘Doordat de pot twee keer is verhoogd, hebben we veel extra werk te doen gekregen’, zegt Hiemstra. ‘We waren hier niet op berekend.’

Achtduizend aanvragers hebben bericht gehad. Er zijn er nog vijftig in behandeling. De andere tweeduizend kwamen niet in aanmerking, zegt Hiemstra, omdat ze de subsidie niet begrepen hadden. Sommigen vroegen subsidie voor oude zonnepanelen, anderen wilden geld voor hun auto. ‘We hebben de gekste dingen langs zien komen.’

Hiemstra ziet nu wekelijks veertig à vijftig huizen met panelen bedekt worden. Maar hij erkent dat waarschijnlijk niet alle aanvragers uiteindelijk panelen op hun dak zullen leggen. Sommigen deinzen voor het werk terug. Ook zijn er projectontwikkelaars die soms honderden aanvragen hebben gedaan, maar hun project hebben gecanceld, of anders willen uitvoeren. Volgens Hiemstra is het nog te vroeg om in te schatten hoe vaak dat gebeurt.

Volgens Verhoef is er ‘geen enkele drempel’ om de subsidie aan te vragen. ‘Daardoor zijn er nogal wat bedrijven en particulieren die een aanvraag hebben gedaan. Niet geschoten is altijd mis, dat idee. Daardoor hebben ontwikkelaars subsidie gekregen voor projecten die er helemaal niet komen. En komen mensen die wél gemotiveerd zijn voor een gesloten deur te staan.’

Deze belangstellenden kunnen het vanaf 1 april opnieuw proberen, en volgend jaar, of het jaar daarop.