Huurders krijgen recht op koop van hun woning

Wie een huis huurt bij een woningbouwvereniging krijgt het recht dat te kopen. Althans, als het aan het kabinet ligt. Dat wil woningcorporaties verplichten minimaal 75 procent van hun bezit te koop aan te bieden.

Het 'kooprecht', dat al werd aangekondigd in het regeerakkoord, is omstreden. Het werd vorig jaar  door juristen afgedaan als een grove vorm van onteigening van de corporaties. En deze stelden dat de regeling het voor hen onmogelijk maakt, gericht beleid te voeren. Toch heeft de minister Liesbeth Spies van Binnenlandse Zaken het voorstel aan het einde van haar eerste werkweek ingediend bij haar voorganger Piet Hein Donner. Die moet in zijn nieuwe functie bij de Raad van State adviseren of het kooprecht door de beugel kan.

Bezitsvorming
'Dit kabinet vindt bezitsvorming erg belangrijk en wil dus alle huurders in staat stellen hun huis te kopen', stelde minister-president Mark Rutte vrijdag na afloop van de ministerraad. Daarom moeten de corporaties de woningen tegen 90 procent van de WOZ-waarde aan hun huurders aanbieden. In de praktijk is dat vaak ver onder de marktprijs. Rutte zei dat het kabinet bereid is uitzonderingen te maken op de norm van 75 procent. Bijvoorbeeld bij woningen voor gehandicapten, studenten of ouderen.

Ondanks die als toeschietelijk bedoelde suggestie richting de woningcorporaties, brak er direct na de aankondiging een storm van kritiek los. 'Het kabinet lijkt het antwoord gevonden te hebben op de vraag hoe het de complete woningmarkt zo goed mogelijk kan ontwrichten', stelt emeritus hoogleraar woningmarkt Hugo Priemus. Hij noemt het een mooi kerstcadeau voor sommige vermogende huurders. Maar het drukt de prijzen van koopwoningen volgens hem, waardoor nog particulieren die hun huis willen verkopen nog verder in de problemen komen dan ze nu al vaak zitten. 'En de groeiende groep Nederlanders die wacht op een sociale huurwoning is er intussen totaal niet mee geholpen.'

Onverstandig
'Een zeer onverstandig besluit', zegt Marc Calon, voorzitter van Aedes, de vereniging van woningcorporaties.  'Wij zijn niet principieel tegen het verkopen van sociale huurhuizen. We bieden ook al steeds meer te koop aan. Maar we kunnen totaal geen strategie meer uitzetten als iedere woning op elk moment verkocht kan worden.'
Ook de Woonbond is afwijzend: 'Uit een ledenraadpleging blijkt dat huurders helemaal geen behoefte hebben aan meer woningen die te koop worden gezet, maar wel aan meer betaalbare huurwoningen.'