Op de huizenmarkt zijn de woekerprijzen weg

De huizenprijs daalt. Kenners van de huizenmarkt zien nog geen Amerikaanse toestanden, met enorme prijsdalingen. Wat gebeurt er wel?

Waar komt de daling van de huizenprijs vandaan?
Consumenten durven geen huizen meer te kopen uit onzekerheid over de economie en de werkgelegenheid, zegt Nico Rietdijk, directeur van de vereniging van bouwondernemers NVB.

‘Dat is de enige oorzaak voor de prijsdaling: gebrek aan vertrouwen.’
Door de hypotheekcrisis is het sentiment ‘waanzinnig snel negatief geworden’, zegt Hans Voorn, directeur van huizensite Jaap. ‘Wat ook telt is dat ze minder gemakkelijk hypotheken kunnen krijgen.’

Econoom Martijn de Jong-Tennekes van de Rabobank ontkent terughoudendheid bij de banken. ‘Wel is het zo dat er buitenlandse spelers zijn verdwenen die leningen aanboden aan mensen die bij ons werden geweigerd.’

Wat gaan de prijzen doen dit jaar?
Over precies die vraag heeft hoogleraar Volkshuisvesting Peter Boelhouwer donderdag een prijsvraag uitgeschreven onder zijn collega's. ‘Ik heb een daling van 5 procent ingevuld. We krijgen hier geen Amerikaanse of Spaanse toestanden waar de huizen met tientallen procenten dalen.’

Hans van der Ploeg, directeur van VBO makelaars, houdt het op een daling van ‘niet meer dan een paar procent. Afgezien van mensen die hun huis moeten verkopen vanwege een scheiding of een nieuwe baan elders in het land, is niemand genoodzaakt met de verkoopprijs te gaan stunten. Waarom zou je, als je je hypotheek nog kunt betalen?’

De Jong-Tennekes van de Rabo gaat nog uit van gelijkblijvende prijzen: ‘Dat moeten we misschien iets bijstellen, afgaande op de laatste cijfers van de NVM. Hoewel die cijfers niet veel zeggen. In een markt waar maar heel weinig transacties plaatsvinden, kunnen grote schommelingen optreden.’

Het wordt een heel moeilijk jaar, waarschuwt Hans André de la Porte, woordvoerder van de vereniging van huiseigenaren Eigen Huis. ‘Dit kwartaal zouden de verkopen nog wel even kunnen toenemen. Veel mensen die hebben afgewacht hebben nu toch echt weer een huis nodig. Maar dat is nog geen signaal dat de markt weer aantrekt.’

Het eerste kwartaal van 2009 ‘zal nog echt wel slecht zijn’, zegt Voorn van huizensite Jaap. ‘Maar dan wordt het weer normaal. Over het hele jaar verwacht ik dat de prijzen niet meer dan 2 à 3 procent omlaag zullen gaan. Het sentiment kan snel verbeteren, bijvoorbeeld als de hypotheekrente daalt.’

Wie moeten zich zorgen maken?
Wie nu moet verkopen, heeft echt een probleem, stelt Voorn. Als de recessie leidt tot ontslagen en gedwongen huisverkopen, kunnen de gevolgen rampzalig zijn, waarschuwt André de la Porte.

Hoogleraar Boelhouwer ziet ook een probleem voor de overheden. ‘Die hebben enorm geprofiteerd van de verkoop van grond aan projectontwikkelaars, als gevolg van de groei op de woningmarkt. Die inkomsten zijn nu voorbij.'

Wie mag er blij zijn?
Professionele huisjesmelkers, zegt Voorn van huizensite Jaap. ‘Die weten heel goed hoe te profiteren van deze kopersmarkt. Die weten waar ze op moet letten. Dat geldt niet voor de gewone kopers, de niet-professionals. Voor hen is het nog steeds heel moeilijk om te zien wat het echte koopje is. Het is nog steeds mogelijk je huis te duur te kopen. Maar woekerprijzen zul je niet meer tegen komen.’

Soms maakt die prijsdaling weinig uit, relativeert André de la Porte van Eigen Huis. ‘Je krijgt minder, maar hoeft ook minder te betalen voor je nieuwe huis.’

Wanneer gaan de prijzen weer omhoog?
Als de recessie voorbij is, zegt Rietdijk van de NVB, ‘schieten de woningprijzen door het plafond. Door de crisis zijn er minder bouwbedrijven. De overblijvers kunnen voor de bouw van nieuwe huizen dan vragen wat ze willen.’