Halal frikandellen uit Holland

Sander Heijne − 26/09/10, 21:59

‘Buitenlandse moslims zijn gek op onze oer-Hollandse snacks als kroketten, frikandellen en mexicano’s. In Nederland zijn onze oriëntaalse producten juist populair. Eigenlijk is dat ook logisch. Turkse consumenten maken hun eigen Turkse pizza’s. Maar voor een goed Nederlands kroketje gaan ze naar de winkel.’

  • In een vestiging van Mekkafood in het Duitse Nettetal worden halal frikandellen ingepakt. ( Marcel van den Bergh/de Volkskrant )

Enthousiast vertelt verkoopleider René van Appeldorn van voedselproducent Mekkafood over het gat in de markt dat het bedrijf waar hij voor werkt heeft ontdekt: halal geproduceerde snacks uit Holland.

Kaskraker met internationale potentie

Mekkafood is in 1993 opgericht door voormalig supermarktondernemer Wout van Eeuwijk – zelf geen moslim. De Venlose ondernemer kwam op het idee nadat hij zijn supermarkt in 1992 aan Ahold had verkocht. De plaatsgenoot van Geert Wilders was op zoek naar een kaskraker, met internationale potentie. Hij vond het in snacks die voldoen aan de voedingsvoorschriften voor moslims. Van Appeldorn: ‘Het uitgangspunt van Van Eeuwijk was niet dat hij per se de islamitische markt wilde bedienen. Hij wilde gewoon een product maken dat door iedereen gekocht en gegeten kan worden, niemand uitgesloten. Vandaar halal, dat kan zowel door moslims als christenen en atheïsten worden gegeten.’

Mekkafood is vanaf het begin een succes. Aanvankelijk slaagde Van Eeuwijk er echter nauwelijks in zijn snacks ook bij niet-moslims aan de man te brengen. Van Appeldorn: ‘Daar is pas ongeveer vijf jaar geleden verandering in gekomen. Nu zien we dat pakweg 60 procent van onze klanten moslims zijn, 40 procent niet-moslims. Ik denk dat de associatie die mensen bij het woord halal hebben ook erg veranderd is. Eind jaren negentig antwoordden de meesten nog ‘eten voor buitenlanders’ als je ze vroeg wat halal eten is. Nu antwoorden de meesten: eten zonder varkensvlees. Dat is toch een andere insteek. Dat maakt onze snacks bijvoorbeeld ook uitermate geschikt voor mensen die allergisch zijn voor varkensvlees.’

Groeicijfers

De positievere associatie van het begrip halal onder niet-moslims komt duidelijk terug in de groeicijfers van Mekkafood. De afgelopen jaren is het bedrijf met gemiddeld 25 procent per jaar gegroeid. De vier productielijnen van Mekkafood produceren ieder 1.000 tot 1.500 kilo snacks per uur. Onlangs schaalde het bedrijf de productietijd op van 8 tot 16 uur per dag.

En dat is nog maar het begin, hoopt de ambitieuze producent van islamitisch verantwoorde snacks. Van Appeldorn: ‘De komende vijf jaar willen we de productie verdrievoudigen.’ Een deel van de groei kan het bedrijf bewerkstelligen door op te schalen naar 24-uursproductie. Daarnaast liggen de plannen voor een nieuwe fabriek klaar. Uiteindelijk moet de groei ertoe leiden dat Mekkafood in 2040 een van de meest toonaangevende producenten van halal snacks ter wereld is.

Export naar Irak


‘Nu komt 70 procent van onze omzet nog uit Nederland, Duitsland en België’, zegt Van Appeldorn. ‘Maar dat verandert snel. Twee jaar geleden was het nog 95 procent. We zien de vraag naar onze producten in het buitenland snel groeien. Dat gaat om andere Europese landen, maar ook om landen als Suriname, Indonesië en landen in het Midden-Oosten. Zo exporteren we nu bijvoorbeeld snacks naar Irak. Een paar jaar geleden had ik echt niet verwacht dat ik daar ooit zaken zou doen.’

Het succes van Mekkafood valt en staat met de garantie dat de snacks gegarandeerd 100 procent halal zijn. Van Appeldorn lacht om de vraag of het productieproces continu door imams in de gaten wordt gehouden. ‘Dat is niet nodig. Wij zijn een gewoon modern Nederlands bedrijf met fabrieken in Nederland en Duitsland. Ongeveer 20 tot 25 procent van ons personeel is islamitisch, meer niet. Wij zijn wel volledig erkend als halal bedrijf. Daarvoor hoeft het eten niet door een imam te worden bereid.’

Altijd aan de voorschriften

Wel moet halal vlees aan een aantal strenge eisen voldoen. In de praktijk merkt Mekkafood daar weinig van, zegt Van Appeldorn. ‘Halal vlees moet door een moslim worden geslacht, maar dat doen we niet zelf. Wij kopen onze grondstoffen (zoals vlees, kruiden en paneermeel) van halalgecertificeerde leveranciers. Omdat wij in de fabriek uitsluitend met halal grondstoffen werken, kan een fout in het productieproces er nooit toe leiden dat onze snacks niet aan de islamitische voedselvoorschriften voldoen.’

Van de scherpe toon waarop het moslimdebat op dit moment in Nederland wordt gevoerd, ondervindt Mekkafood geen hinder. Van Appeldorn verwacht dat dat zo blijft. ‘Wij zijn altijd heel open naar buitenstaanders. Iedereen die belangstelling heeft is welkom om onze fabrieken te bezoeken. Zo kan iedereen zien dat we een gewone snackproducent zijn die toevallig uitsluitend met grondstoffen werkt die voldoen aan de voedselvoorschriften voor moslims.

Meer naamsbekendheid

Ook buiten Nederland, in de islamitische wereld, merkt Van Appeldorn niets van een eventueel groeiend wantrouwen wegens voor moslims beledigende uitspraken van sommige Nederlandse politici. ‘We krijgen juist meer aanvragen uit islamitische landen dan ooit. Zo langzamerhand begint onze naamsbekendheid toe te nemen en weten afnemers dat onze snacks gegarandeerd halal zijn.’

Behalve dat moslims de snacks van Mekkafood mogen eten, verschillen de frikandellen en kroketten van het bedrijf weinig van ‘gewone’ snacks. ‘Onze snacks zijn natuurlijk wel lekkerder’, prijst Van Appeldorn zijn koopwaar aan. ‘Onze kroketten en frikandellen smaken zoals iedere snack ooit smaakte: minder vet. Dat komt vooral doordat wij geen varkensvlees gebruiken.’ Trots vertelt Van Appeldorn hoe anderen het fastfood van Mekkafood waarderen. ‘Twee jaar geleden zijn onze frikandellen op de horecabeurs Horecava door een vakjury verkozen tot De Lekkerste Frikandel. Dat komt doordat wij alleen maar verse producten gebruiken, en geen smaakpoeders.’

Minder vet


Ook claimt Van Appeldorn dat halal snacks te prefereren zijn voor consumenten die op hun gewicht willen letten. ‘We lopen er niet zo mee te koop dat onze producten minder vet bevatten, omdat we denken dat een consument vooral een lekkere snack wil. Maar omdat we in plaats van varkensvlees rundvlees gebruiken, bevatten onze snacks wel ongeveer de helft minder vet.’

Mekkafood behoort met Mora en Beckers al tot de drie grootste snackproducenten van Nederland. Het bedrijf positioneert zichzelf ook graag als A-merk tussen deze bedrijven. Qua prijsniveau gaat de vergelijking in ieder geval op. ‘Een paar jaar geleden was dat nog wel anders’, beaamt Van Appeldorn. ‘Toen waren halal grondstoffen nog een kwart duurder dan ‘normaal’ vlees. Inmiddels zijn er voldoende slachthuizen die halal vlees produceren, waardoor de prijs niet meer afwijkt.’

Mora

Dat het bedrijf nog lang niet dezelfde naamsbekendheid geniet als bijvoorbeeld Mora, is volgens Van Appeldorn slechts een kwestie van tijd.

Dat mensen de naam Mekkafood niet kennen, betekent overigens niet dat ze nog nooit een snack uit de fabrieken van Mekkafood in Venlo en Nettetal-Kaldenkirchen hebben genuttigd. Zo levert het bedrijf ook veel snacks aan de horeca en produceert het de huismerken van een aantal grote Nederlandse supermarktketens – die er niet altijd bij vermelden dat het om halal voedsel gaat. Zo kan het zomaar gebeuren dat u al jaren onbewust halal snackt.

mailIcon print |