Industrie komt energiedeal niet na

Ruim 150 grote Nederlandse bedrijven hebben jarenlang ten onrechte geen energiebelasting betaald. Zij werden in 1999 door de politiek daarvan vrijgesteld onder voorwaarde dat zij hun energieverbruik drastisch zouden terugdringen. Nu blijkt echter dat de bedrijven die belofte aan hun laars hebben gelapt.

De bedrijven hebben tussen 2004 en 2009 70 miljoen euro belastingvoordeel genoten, maar in diezelfde periode nauwelijks op energie bespaard.

Het onderzoeksbureau CE Delft concludeert in een recent rapport dat de grootverbruikers die onder het convenant vielen, hun energieverbruik tussen 1999 en 2004 met maar gemiddeld 0,8 procent per jaar terugbrachten. Tussen 2005 en 2007 daalde hun verbruik zelfs helemaal niet. De van belasting vrijgestelde bedrijven waren onder andere Shell, Akzo Nobel, Corus, Heineken, Essent en Nuon.

In het herenakkoord dat de energie-intensieve industrie in 1999 met toenmalig VROM-minister Pronk sloot, beloofden de deelnemers dat zij in 2012 qua energieverbruik tot de 10 procent efficiëntste bedrijven ter wereld zouden behoren. De onderzoekers hebben vastgesteld dat de afstand van de Nederlandse bedrijven tot de energiezuinige wereldtop niet is afgenomen, maar juist toegenomen. In ruil voor de belastingvrijstelling hebben de bedrijven dus geen enkele tegenprestatie geleverd.

Opmerkelijk is dat bedrijven die geen belastingkorting kregen hun energieverbruik sneller terugdrongen dan de grootverbruikers uit het convenant. Zij bespaarden per jaar gemiddeld 1,5 procent, drie keer zoveel als de niet-belastingbetalers.

De gemiddelde daling van 0,5 procent die de ‘convenanters’ realiseerden, ligt volgens de onderzoekers zelfs onder het ‘autonome besparingstempo’. Dat is de daling die te danken is aan technische ontwikkelingen en in principe zonder specifiek beleid al wordt gerealiseerd.

De stichting Natuur en Milieu wil naar aanleiding van dit onderzoek dat de politiek nieuwe, minder vrijblijvende afspraken maakt met de industrie. De Tweede Kamerleden Stientje van Veldhoven (D66) en Paulus Jansen (SP) hebben opheldering gevraagd aan de ministers van VROM en Economische Zaken. Van Veldhoven: ‘De belastingvrijstelling werkt kennelijk contraproductief. Dit rapport bevestigt dat hoe duurder energie is voor een bedrijf, hoe voorzichtiger het met zijn verbruik omspringt.’