Winnaar 2006: Nathalie Bruys

De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2006, de eerste editie, werd gewonnen door geluidskunstenaar Nathalie Bruys. De jury prees het werk van de Bruys, mede omdat ze haar discipline ‘met verve’ tot beeldende kunst heeft gemaakt, door de vraag: ‘Hoe zou geluid eruit zien?’. Hieronder een portret van de winnaar...

Nathalie Bruys (1975) laat er geen misverstand over bestaan. Zij maakt geen ‘geluidsstukken’ – een woord dat te veel doet denken aan ‘luisterstukken’. Zij maakt installaties en noemt zichzelf geluidskunstenaar. Bij haar is geluid geen decoratie of toevoeging achteraf. Alles wat zij doet ‘is’ geluid. Bruys heeft haar jeugd doorgebracht op een schip, waar de motor dag en nacht klonk. Slapen op dat geluid veroorzaakte een behaaglijk gevoel, verklaart ze achteraf haar gevoeligheid voor geluid. Maar geluid biedt niet alleen comfort. Het kan ook krachtige emoties oproepen, confronteren, wakkerschudden. Pas tijdens haar opleiding aan het Sandberg Instituut in Amsterdam ontdekte Bruys dat ze haar gevoeligheid en talent te gelde kon maken. Ze werd uitgenodigd door collega’s om geluid te maken bij hun werk, maakte een radiohoorspel en deed onlangs de openingsperformance bij de uitreiking van de jaarlijkse kunstprijs Prix de Rome. In 2004 kreeg ze de Charlotte Köhlerprijs vanwege haar ‘vernieuwende, beeldende en persoonlijke omgang met geluid’. Haar laatste werk Monkey Mind, een landschap van speakers en geluiden, is inderdaad duidelijk herkenbaar als geluidskunst, maar wie haar eerdere installatie Silence At Work (2005) heeft gezien raakt gemakkelijk in de war. De complexe installatie, speciaal gemaakt voor en op uitnodiging van het in Amsterdam gevestigde advocatenkantoor Kennedy Van der Laan, bestaat onder meer uit video’s, een muurschildering, een website en restanten van een performance. De video’s zijn voorzien van indrukwekkend geluid, maar verder is het vooral stil. Toch vormt geluid de basis. Voor Bruys zijn alle onderdelen van de installatie noten in een door haarzelf gecomponeerde compositie. Die compositie blijft voor de kijker grotendeels buiten beeld, maar zorgt wel voor een gevoel van samenhang. Twee ‘noten’, of zoals ze het zelf noemt ‘trompetsolo’s’, springen eruit. Het zijn verzelfstandigde videoregistraties van performances waarmee Bruys het advocatenkantoor op stelten heeft gezet. Zoals de Britse kunstenaar Georgina Starr eens het publiek van de Venetiaanse biënnale de stuipen op het lijf joeg door onder hels kabaal een leger beeldschone kinderbunnies de catwalk op te sturen. Zo verstoorde Bruys bij Kennedy Van der Laan de orde van de dag door op heftige heavy-metalklanken twee in toga gehulde en wild om zich heen trappende samurai-dames de vergadertafel op te sturen. In de tweede performance Not Guilty, Nature Never Goes Wrong zette ze op een vroege ochtend een serie roofvogels met oogkleppen op palen in de entreehal. De confrontatie van de nietsvermoedende advocaten, onderdeel van de rechterlijke macht, oog in oog met een ander, even indrukwekkend als angstaanjagend machtsuniversum, is huiveringwekkend. Bruys wil mensen losschudden, even uit hun rol halen, inbreken in de vanzelfsprekendheid van hun beperkte universum en een moment van reflectie aanreiken. Daarbij heeft de performance misschien wel een sterkere impact dan het in deze maatschappij te snel vervliegende geluid. De performance is net als een natuurramp kort, krachtig en direct. De videoverslagen, voorzien van geluid en inzoomend op zowel actie als reactie, mogen de ijzingwekkende sfeer goed in beeld brengen, de echtheid van het moment en de bijbehorende verwondering zijn onvervangbaar. Nathalie Bruys (Dordrecht 1975) studeerde aan de afdeling Voorheen Audiovisueel van de Rietveld Academie en aan het Sandberg Instituut in Amsterdam. Zij specialiseerde zich in geluidskunst en maakt muziek, radio, performances, installaties, maar ook video’s, platen en cd’s. Naast haar werk als kunstenaar treedt zij regelmatig op als dj. Bekend onder diverse alter ego’s (KODI, Nath6lie) leverde de kunstenaar bijdragen aan radio WORM, de serie Dot.nu en het tijdschrift Catalogue. Haar werk is te zien geweest op de Kunstvlaai, in het Stedelijk Museum Bureau Amsterdam, De Appel, en het GEM Den Haag en op het Impakt Festival. Ze ontving in 2004 de Charlotte Köhlerprijs. Nathalie Bruys woont en werkt in Amsterdam.