Kunstenaar maakt reclame voor niets

Waar ze vandaan kwamen wist niemand. Maar opeens verschenen enkele weken geleden mysterieuze filmpjes op de Amsterdamse tv-zender AT5, gratis ansichtkaarten in cafés en posters op abri's....

Allemaal met dezelfde grove pentekening van een stoere jongen met de cryptische boodschap I'm not wearing any underwear. De beelden lijken nog het meest op een flitsende reclame voor een nieuw hip product. Maar welk product, dat weet niemand.

Er is geen product, zegt de maker van de posters Michael Fleming. 'De tekeningen hebben geen duidelijke betekenis, omdat ze moeten prikkelen en vragen oproepen.'

Aha, we hebben hier dus te maken met kunst.

Fleming koos juist bewust voor typische reclame-uitingen als posters om zijn kunst te presenteren. Ook is de Underwear-tekening deel van het project For your eyes only, waarbij net als bij een reclamecampagne elke maand een nieuwe tekening wordt gepresenteerd. 'Ik wil de massa bereiken. Reclame is daarvoor een uitstekend instrument.'

Maar waarom dan die vermelding van zijn Internet-site www.michaelfleming.com? Zo lijkt zijn kunst toch verdacht veel op sluikreclame voor het product Fleming?

Fleming: 'Ook Internet is een massamedium. En mensen hebben zo iets om op terug te vallen als ze meer willen weten.' En omdat zijn Engelse naam zo mooi bijdraagt aan de mystiek rond zijn werk, vond hij dat het wel kon.

Maar alleen om informatie bieden gaat het Fleming niet. Hij wil ook de individuele kunstliefhebber bedienen door zijn originele tekeningen te verkopen. En T-shirts met zijn werk, die verkoopt hij ook.

Bestellen kan via zijn Internet-site.

Doe Maar krijgt een gsm en geen zweetbandje . . .

Commercie, in 1984 nog het monster dat Doe Maar uit elkaar dreef, wordt tegenwoordig door de vier bandleden gebruikt als wapen. Dinsdag draaide het promotiecircus meteen al op volle toeren met paginagrote dagbladadvertenties voor hun aanstaande concerten en cd.

En dat is nog maar het begin.

'Wij zien prachtige mogelijkheden om dit feestje van Doe Maar verder te ondersteunen', zegt R.J. Knoppers van Dutchtone, dat de reünie sponsort. Naast 'de overvloedige advertenties' in de media zullen ook de zestienhonderd verkooppunten van Dutchtone in het teken van 'dit feestje' staan.

'Wij hebben heel wat centjes daarvoor gereserveerd.'

Daarnaast denkt de aanbieder van telefoon- en Internetservices ook aan 'gepaste creatieve promotie'. Live-opnamen met een webcam in de studioruimte of het chatten met de bandleden behoren tot de mogelijkheden. Zelfs een single van Doe Maar speciaal gemaakt voor Dutchtone zou kunnen.

Vanzelfsprekend volgt er ook nog allerhande merchandise. Tijdens hun succesjaren kon een complete Wehkamp-catalogus worden gevuld met Doe Maar-artikelen.

Het zweetbandje kan niet meer in de jaren negentig. Maar dankzij de sponsor komt er een passend alternatief: een mintgroene-fluorroze mobiele telefoon. 'Eventueel met een Doe Maar-hit als belsignaal.'

Natuurlijk moet Doe Maar af en toe ook wat terug doen voor hun geld. Op 25 november viert Dutchtone een bedrijfsfeest. 'Wij zouden het natuurlijk hartstikke leuk vinden als ze even langs komen. Niet om op te treden hoor, maar gewoon even hun gezicht laten zien.'

'Kortom', zo verzekert de sponsor, 'het is een gouden deal voor Dutchtone én voor Doe Maar.' . . . en Drukwerk wil eerst gezellig borrelen

Het zou natuurlijk kunnen dat ook andere pioniers van de nederpop geïnspireerd worden door de bedrijvigheid rond Doe Maar. Nog een keer een graantje meepikken en even in de schijnwerpers staan. De meeste van die artiesten hebben het bandsucces uit de jaren tachtig immers niet kunnen evenaren met hun solo-projecten.

Een reünie van Toontje Lager zit er in elk geval niet in, zegt drummer Leon Giessen. Een paar jaar geleden traden de makers van Stiekem met je gedanst een paar keer 'gewoon voor de lol' op. Maar Giessen had het al na één keer gezien. 'Het is toch een beetje het reanimeren van een lijk.'

Daarbij, filmmaker Giessen heeft inmiddels genoeg te doen. Hij is gevraagd een documentaire te maken over de reünie van Doe Maar voor het NPS-programma Het uur van de wolf. 'Nu kan ik zo'n reünie op de voet volgen, zonder het allemaal zelf te hoeven herbeleven.'

Ook van Het Goede Doel hoeven we voorlopig geen reünie te verwachten. Geen tijd, zegt Tijs Hofman, de manager van Henk Westbroek, die zelf blijkbaar geeneens tijd had vragen over het onderwerp te beantwoorden.

En zou hij wél tijd hebben, hij zou waarschijnlijk niet eens willen. Vriendschap is een illusie, ondervond Westbroek, die al jaren gebrouilleerd is met zijn oude bandlid Henk Temmink. 'Niet dat ze met geslepen messen tegenover elkaar staan maar een creatieve samenwerking zit er echt niet in', aldus Hofman.

Laat mij maar alleen, denkt ook zanger Harrie Jekkers van Het Klein Orkest (van de klassieker Over de muur). Jekkers, die ook al geen interviews geeft, maakt muziek, schrijft kinderboeken en speelt momenteel samen met Koos Meinderts in de theatershow Jekkers & Koos. 'Daar heeft hij zijn handen aan vol', aldus zijn impresariaat.

Alleen fans van Harrie 'Je loog tegen mij' Slinger en diens band Drukwerk hebben nog iets om naar uit te kijken. 'Wij zijn toevallig gevraagd door Paul de Leeuw voor een optreden als hij in het voorjaar stopt met zijn show', zegt de zanger met het rode mutsje. Maar verder heeft hij geen 'woeste plannen'.

Met 'toch al gauw zo'n 150 shows per jaar' heeft Slinger namelijk 'werk zat'. En eerst moet nog zijn solo-cd De glimlach van Harrie Slinger uitkomen. 'Want je blijft natuurlijk lachen in de popmuziek, dat hebben we de afgelopen dagen wel weer gezien.'

Zijn oude bandmakkers komt Slinger nog steeds regelmatig tegen. Misschien moeten ze maar eens 'een gezellige borrel drinken'. Wie weet wat er dan gebeurt. 'Want wat niet is, kan altijd nog komen. Die kreet moet ik alvast maar onthouden, want dat klinkt al als een goede songtitel.'

Illegaal theater kan alleen op schuiladres

Elke zondagmiddag nodigt kunst- en muziekminnaar L. Henny wat vrienden en kennissen uit, die hij verwent met een stukje muziek of toneel. Het Theatertje aan de Vecht noemt hij zijn huiskamer bij die gelegenheden. Maar volgens de gemeente Nieuwersluis, waar hij woont, exploiteert Henny een illegaal theater.

Voortaan moet Henny zich houden aan negen voorwaarden. 'Maar die maken het onmogelijk nog langer voorstellingen te geven', aldus de amateur-organisator. De kunstliefhebber mag bijvoorbeeld geen briefpapier of programmaboekje gebruiken of subsidies aannemen. Ook mag hij niet samenwerken met andere instellingen. Kortom, zijn 'theatertje' kan hij wel opdoeken.

'Absurd', vindt hij dat. In het zeshonderd inwoners tellende dorpje is geen enkele culturele voorziening. 'Men maakt zich alleen druk over de aanlegsteigers.' Dus ging Henny gewoon door met de voorstellingen.

Een boete van vijftienhonderd gulden kreeg hij daarvoor. En voor elke voorstelling die hij geeft, krijgt hij er nog één. Want, zo zegt de gemeente, Henny zou reclame maken en entree heffen.

Inderdaad gaf hij een voorstelling met wat hulp van Gunst Wat Een Kunst. Met 'zo'n kneuterige naam' kan toch geen sprake zijn van professionaliteit. En zonder dat entreegeld zou hij zijn voorstellingen niet eens kunnen betalen. 'Er moet nu al geld bij.' En zijn kunstminnende vrienden, die kan hij toch niet uitnodigen met een vodje?

Henny weigert de boete te betalen en wacht tot hij moet voorkomen. 'Laat de rechter zich er maar over buigen.'

Tot die tijd geeft hij zijn clandestiene concerten op een 'schuiladres'. Zondag is het weer zover, met een lezing over Rembrandts zelfportretten. Entree van vijftien gulden op vrijwillige basis en uiteraard alleen voor vrienden en kennissen.