Homo erectusschedels Dmanisi naar Leiden

Twee van de zes 1,7 miljoen jaar oude schedels van vroege mensachtigen, die in Georgië zijn opgegraven, komen naar Nederland....

De schedels zijn onderdeel van een culturele ruil die is beklonken door de Leidse steentijdarcheoloog en Spinozaprijswinnaar Wil Roebroeks. Hij bezoekt de vindplaats Dmanisi, ongeveer 80 kilometer van de Georgische hoofdstad Tbilisi, regelmatig.

Georgië krijgt voor de schedels tijdelijk twee etsen van Rembrandt van Rijn te leen. Museum Boymans van Beuningen in Rotterdam stelt die ter beschikking. De twee werken zullen in een museum in Tbilisi te zien zijn.

De twee fossiele schedels zijn afkomstig van de opgraving van Dmanisi, waar in een vulkanisch plateau de resten van kleine mensachtigen zijn gevonden die op 1,7 miljoen jaar worden gedateerd.

Volgens onder anderen Roebroeks geven de erectusresten van Dmanisi te denken over de gangbare theorie dat de mens uit oostelijk Afrika stamt en van daaruit naar Azië is getrokken. De fossielen uit Georgië zijn zo oud dat ze ook passen in een theorie dat homo erectus vanuit Azië naar Afrika is gekomen, in plaats van omgekeerd.

Roebroeks, die twee weken geleden de Spinozapremie van wetenschapsfinancier NWO kreeg, baarde eind 2005 opzien met een artikel in Nature, dat de gangbare Out of Africa-theorie van forse vraagtekens voorzag.

Volgens Roebroeks en zijn mede-auteur Robin Dennell is over de prehistorie in Azië eigenlijk veel te weinig bekend om dat deel van de wereld als wieg van de mensheid af te schrijven.

Volgens Roebroeks is de ruil begonnen met een losse opmerking. ‘Ik vroeg wat wij zouden moeten bieden om de schedels een tijdje naar Nederland te halen. Een paar Rembrandts, was het antwoord. Olieverf bleek al snel geen optie. Maar de Rotterdamse etsen voldeden gelukkig ook.’