Bescherming ozonlaag ook belangrijke klimaatmaatregel

Het verdrag van Montreal waarmee in 1987 de aantasting van de ozonlaag door drijfgassen een halt werd toegeroepen, is ook goed tegen de opwarming van de aarde....

Dat schrijven onderzoekers van ondermeer het Milieu en Natuur Planbureau (MNP) in Bilthoven deze week in het tijdschrift PNAS van de Amerikaanse academie van wetenschappen.

In het protocol van Montreal werd afgesproken de uitstoot van CFK's (chloorhoudende fluorkoolwaterstoffen) te beperken. Die verbindingen breken onder invloed van zonlicht ozonmoleculen af in de ozonlaag in de atmosfeer, die de aarde beschermt tegen uv-straling van de zon.

In 1974 werd het gat in de ozonlaag boven de Zuidpool ontdekt. Onder anderen de Nederlandse chemicus Paul Crutzen leverde daarna het bewijs dat CFK's daarvoor verantwoordelijk zijn.

In de laatste jaren blijkt de afbraak van de ozonlaag geleidelijk tot staan te komen. Het verdrag van Montreal wordt algemeen gezien als een voorbeeld van internationale actie om een milieuprobleem te beheersen.

Dezelfde CFK-gassen zijn echter ook krachtige broeikasgassen, die maken dat de atmosfeer meer warmte vasthoudt. De beperking van de uitstoot, via een verbod op CFK's als drijfgassen in spuitbussen en als koelmiddel in koelkasten, heeft daarom ook een klimaat-effect.

Volgens Guus Velders van het MNP is het klimaateffect van Montreal al ruwweg tienmaal groter dan wat het in 2005 bekrachtigde Kyoto-protocol beoogt via beperking van de uitstoot van kooldioxide.

Volgens Velders biedt Montreal nog meer soelaas, als het verdrag ook strikt wordt toegepast op gassen die algemeen worden gebruikt als vervanger voor CFK's, zoals verbindigen met waterstof HFK's. Ook die hebben een behoorlijk broeikaseffect. Het klimaateffect van alternatieven, en niet alleen de bedreiging van de ozonlaag, moet volgens hem worden meegewogen in de toelating van alternatieve drijfgassen.