Controverse om 'nieuwe' dinosaurussen

Een derde van de fossiele dinosaurussen is ten onrechte geïdentificeerd als nieuwe soort, terwijl het eigenlijk gaat om een jeugdige versie van een bekende soort.

Dat zeggen Amerikaanse onderzoekers in een documentaire van National Geographic. Aan hun bevindingen zijn tien jaar van studie voorafgegaan. Paleontologen hebben noemen de conclusies omstreden en zeggen dat de claim dat een derde van verkeerde geïdentificeerde soorten schromelijk overdreven is.

Een voorbeeld dat door de Amerikaanse onderzoekers wordt genoemd is Nanotyrannus, zo genoemd in 1988 na een heronderzoek van een schedel die in 1942 was opgegraven. Het dier leefde ongeveer 65 miljoen jaar geleden, tijdens het Krijt.

De Nanotyrannus had 17 tanden in zijn onderkaak en was in feite een jonge Tyrannosaurus Rex die 12 tanden in de onderkaak had. De jonge T Rex verloor toen hij opgroeide een aantal scherpe snijtanden die werden vervangen door tanden waarmee de dinosaurus botten kan vermorzelen, aldus de onderzoekers. De vondst van een nieuw dinosaurusfossiel, dat met 14 tanden tussen Nanotyrannus en T Rex invalt, zou die hypothese ondersteunen.

Dinosaurussen ondergingen grote veranderingen om dezelfde redenen als sommige diersoorten nu, aldus de onderzoekers. Dieren van dezelfde soort moeten elkaar herkennen en tegelijkertijd jonge exemplaren onderscheiden omdat die bescherming nodig hebben.

Geheel nieuw is de theorie jonge dinosaurussen die sterk afweken van oudere exemplaren niet. Ook andere wetenschappers hebben twijfels over de herkomst van Nanotyrannus. De documentaire Dinosaurus Decoded wordt 13 oktober door National Geographic in de VS uitgezonden.

Raptorex
De bevindingen hebben geen gevolgen voor de vorige maand gerapporteerde vondst van een mini-versie van T Rex, aangetroffen in China. Raptorex zou hebben geleefd 125 miljoen jaar geleden, circa 30 miljoen jaar eerder dan T Rex. Het dier had wel alle kenmerken van zijn Tyrannosaurus Rex, maar was aanzienlijk kleiner. Raptorex woog rond de 68 kilogram, zijn grotere opvolger bijna honderd keer zwaarder.

Deze week is ook de vondst gemeld van kleinste pootafdrukken ooit van een dinosaurus door Zuid-Koreaanse wetenschappers. De babydinosaurus kan niet meer dan 10 centimeter groot zijn geweest. Zijn pootafdrukken meten 1,27 bij 1,57 centimeter en zijn 110 tot 125 miljoen jaar oud.

De geleerden zeggen in New Scientist dat het dier vlak na zijn geboorte voor iets op de vlucht moet zijn geslagen.