Met huisartsen is het kwaad kersen eten

Het invoeren van een elektronisch patiëntendossier loopt in de Eerste Kamer vertraging op.

De Eerste Kamer wil zich op 9 december in een hoorzitting nog eens laten voorlichten over het elektronisch patiëntendossier, het EPD. Door dit uitstel, ingegeven door de twijfel die huisartsen hebben gezaaid, stokt de wetsbehandeling in de senaat. Met hun wisselende standpunten hebben de huisartsen Ab Klink, CDA-minister van Volksgezondheid, in een lastig parket gebracht.

Klink was zo daadkrachtig, een jaar geleden. Hij liet huis aan huis een brief bezorgen over het elektronisch patiëntendossier. Met dat EPD zouden medici gegevens over alle burgers kunnen uitwisselen – tenzij die bezwaar aantekenden. Voor de invoering van het EPD trok Klink een jaar uit. In 2010 moest het EPD in de lucht zijn.

Daarop barstte een discussie los, deels op basis van desinformatie. Niet iedereen had de huis-aan-huisbrief ontvangen. Hoe werkte dat bezwaarsysteem eigenlijk? Wie kunnen gegevens inzien? Het artsenblad Medisch Contact droeg het zijne bij met de stelling dat straks ‘een op de vijf Nederlanders’ in het EPD kan kijken.

Toch loodste Klink het plan probleemloos door de Tweede Kamer. Het EPD staat in het regeerakkoord, en dus is de coalitie voor. De afspraak was nota bene op aandringen van de artsenclubs gemaakt om de patiëntveiligheid te vergroten. De overkoepelende KNMG pleitte sterk voor het EPD – mede namens de huisartsen.

Klink had echter buiten de waard gerekend. Hij kan wel iets willen, maar ‘het veld’ moet het uitvoeren. Dat veld heeft een enorme hindermacht, zeker als een groep – zoals in dit geval de huisartsen – massaal verzet aantekent.

Huisartsen zijn eigenzinnige kleine zelfstandigen. Zij zouden elk hun computersysteem en hun registratie voor het EPD van Klink moeten aanpassen. Daar hebben zij geen zin in. Het is duur en kost veel tijd – temeer daar ze ook al met waarneemdossiers werken, voor collega’s die ’s avonds en in het weekeinde hun patiënten ontvangen. In die dossiers staan cruciale gegevens over allergieën en medicijngebruik. Maar die systemen deugen niet. Patiënten is niets gevraagd en systemen zijn lek, vindt privacybewaker CBP.

De huisartsen hebben met hun verenigingen, die nu allemaal tegen Klinks plan zijn, succesvol de senaat bewerkt. Daar wordt nu getwijfeld over het EPD. Tegelijk hebben huisartsen de uitvoering van Klinks plan gefrustreerd door zich nauwelijks aan te sluiten bij het EPD-in-aanbouw. Het is een doelbewuste poging van ‘het veld’ de minister te disciplineren – naar de mores van de sector: het ‘veld’ wil de baas zijn, ook al heeft het zwenkende standpunten.

Klink neemt echter een uitgestoken hand van de huisartsen aan: de waarneem- en medicatiedossiers worden wat betreft veiligheid en privacy in 2010 uitgebouwd tot EPD-niveau. Ze worden landelijk uitwisselbaar en voor de patiënt thuis in te zien. Dan is er een basis-EPD, dat later wordt uitgebouwd.

Klink haalt zo – op termijn – zijn politieke doel: een EPD. De huisartsen laten zien dat een zwalkende opstelling en burgerlijke ongehoorzaamheid lonen.