Voor het eerst weer deeltjes in de LHC

Voor het eerst hebben in meer dan een jaar weer protonen door de kolossale deeltjesversneller LHC in Geneve bewogen.

De LHC is sindsdien uit bedrijf geweest voor reparaties en en grondige analyse van de oorzaken van het defect. Die lag waarschijnlijk in een kleine onregelmatigheid in een van de supergeleidende stroomcontacten, waardoor iets te veel warmte in het systeem achterbleef. Uiteindelijk leidde dat tot een plaatselijke explosie van het vloeibare helium dat magneetspoelen supergeleidend maakt.

Zaterdag en zondag injecteerden technici voor het eerst weer bundels deeltjes in twee van de acht sectoren van de LHC.

De komende weken wordt de versneller geleidelijk ingeregeld. Vooralsnog gebeurt dat bij een lage deeltjesenergie, pakweg 450 miljoen elektronvolt (MeV). In de loop van november komt de hele machine in gebruik, volgens de plannen van het deeltjeslab CERN.

De LHC moet uiteindelijk deeltjes tot een energie van 7 miljard elektronvolt (GeV) gaan versnellen. Zeker tot 2011 draait de versneller nog op half vermogen, om de complexe machine helemaal in de vingers te krijgen.

De LHC (Large Hadron Collider) is dan de krachtigste versneller ter wereld. Fysici laten in een aantal detectoren in de ringvormige machine de bundels botsen. Uit de brokstukken bij de botsingen hopen ze nieuwe inzichten te krijgen in de bouwstenen van de materie en de krachten die die beheersen.

De LHC jaagt om te beginnen op het zogeheten Higgsboson, een deeltje dat het sluitstuk vormt in een theorie die beschrijft hoe elementaire deeltjes aan hun massa komen. Pogingen om dat te vinden met de voorganger van de LHC, de LEP-versneller in Geneve, hadden geen succes. Momenteel zou alleen de Tevatron-versneller bij Chicago in staat kunnen zijn de Higgs te vinden.