De verspreiding van virussen via luchthavens
De verspreiding van virussen via luchthavens © de Volkskrant

Virus neemt ook gewoon het vliegtuig

Toen de Zwarte Dood door Europa waarde, was het vrij eenvoudig te voorspellen hoe de ziekte zich zou verspreiden: ongeveer van plaats naar plaats. In tijden van mondialisering blijkt absolute afstand minder belangrijk.

Voor een virus kan New York weleens dichter bij Amsterdam blijken te liggen dan Zeewolde, om de voor de hand liggende reden dat een besmettelijke ziekte tegenwoordig ook het vliegtuig neemt.

Onderzoekers van de Northwestern University in Chicago hebben een computermodel ontwikkeld dat de verspreiding van reislustige virussen voorspelt. Hiermee is tijdens een uitbraak sneller vast te stellen hoe de verplaatsing zal verlopen, maar ook waar de vermoedelijke oorsprong ligt.

Voorspellen minder tijdrovend
Computersimulaties voor verspreiding bestaan al langer, maar vergen veel rekentijd. Het nieuwe wiskundige model maakt het voorspellen van het verloop minder tijdrovend, waardoor het kan helpen uitbraken van onbekenden ziekten beter te bestrijden, verwachten de onderzoekers. Zij hebben onder meer de verspreiding nagebootst van SARS in 2003 en van het H1N1-virus (de Mexicaanse griep) in 2009.

In de grafiek is te zien hoe telkens een andere luchthaven als beginpunt is gekozen, waarna het virus over de wereld trekt, afhankelijk van de verbindingen tussen de diverse vliegvelden. De studie is gisteren gepubliceerd in Science.