Bezoekers in het Antoni van Leeuwenhoek krijgen uitleg van medisch personeel. Het ziekenhuis is gespecialiseerd in kankerbestrijding.
Bezoekers in het Antoni van Leeuwenhoek krijgen uitleg van medisch personeel. Het ziekenhuis is gespecialiseerd in kankerbestrijding. © ANP

Kankermedicijnen dreigen onbetaalbaar te worden

De zorg voor kankerpatiënten dreigt onbetaalbaar te worden. Er komen steeds meer dure medicijnen en het aantal patiënten stijgt fors. Er moet daarom een maximumvergoeding komen voor kankergeneesmiddelen. Dat zeggen oncologen, gezondheidseconomen en patiëntengroepen in de Volkskrant.

 
Er komen heel veel goede medicijnen aan, maar die zijn duur. Straks moeten we moeilijke keuzes gaan maken. Ik wil niet dat de patiënt de dupe wordt. En ik wil de discussie al helemaal niet in de spreekkamer voeren
De Leidse oncoloog Hans Gelderblom

De uitgaven aan kankermedicijnen zijn de afgelopen 6 jaar met bijna 50 procent gestegen, naar 383 miljoen euro. Dat blijkt uit een berekening die farmaceutenkoepel Nefarma op verzoek heeft gemaakt.
De verwachting is dat het aantal kankerpatiënten de komende 7 jaar met bijna een kwart toeneemt, naar 123 duizend. Kanker is na verstandelijke handicaps en dementie de duurste aandoening in Nederland, zo valt op te maken uit donderdag gepubliceerde cijfers door het rijksinstituut RIVM.

Veel nieuwe kankermedicijnen genezen niet maar verlengen het leven, soms heel kort, terwijl ze duizenden euro's per maand kosten. Het gaat om precisiemedicijnen die bijvoorbeeld specifieke dna-foutjes in de kankercel aanpakken. Ze zijn duur omdat ze onvervangbaar zijn én maar bij een kleine groep werken.

Dure kankermiddelen (meer dan 10 duizend euro per patiënt per jaar) worden betaald uit een speciale pot, waarover ziekenhuizen met verzekeraars onderhandelen. Er zijn nu zestig van die dure medicijnen, blijkt uit een overzicht dat de Volkskrant maakte. Alleen al het afgelopen half jaar zijn er zes bij gekomen. Vele honderden zitten in de pijplijn van farmaceuten.

Patiënt de dupe
'Ik maak me zorgen over de toekomst', zegt de Leidse oncoloog Hans Gelderblom, voorzitter van de NVMO, de beroepsvereniging van oncologen. 'Er komen heel veel goede medicijnen aan, maar die zijn duur. Straks moeten we moeilijke keuzes gaan maken. Ik wil niet dat de patiënt de dupe wordt. En ik wil de discussie al helemaal niet in de spreekkamer voeren.'

Bijna de helft van de oncologen vindt dat de kosten moeten meespelen bij het besluit om een geneesmiddel voor te schrijven, blijkt uit een enquête van de NVMO die nog moeten worden gepubliceerd. Veel artsen vinden dat de overheid een prijsplafond moet instellen, maar de politiek vindt het onderwerp te precair. Daarom gaan er stemmen op om het zelf te regelen.

Prijs meewegen
De beroepsvereniging beoordeelt nu alle middelen maar let daarbij op effectiviteit en bijwerkingen, niet op kosten. In Groot-Brittannië laat een speciale commissie ook de prijs meewegen en hanteert daarbij een plafond. Veel kankergeneesmiddelen zijn daar goedkoper omdat fabrikanten hun prijs aanpassen.

Het College voor Zorgverzekeringen (CVZ), dat minister Schippers adviseert over de vergoeding van medicijnen, heeft dit jaar voor het eerst aanbevolen om met de fabrikant van een duur kankermedicijn te onderhandelen. Eribulin, tegen uitgezaaide borstkanker, kost omgerekend 145 duizend euro per gewonnen levensjaar maar levert gemiddeld 2,7 maanden levenswinst op. Die verhouding is erg scheef, aldus het CVZ. Volgens een CVZ-woordvoerder zal vaker worden geadviseerd om met een farmaceut te overleggen.

Pauline Evers, beleidsmedewerker medicijnen bij de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties, denkt dat prijsonderhandelingen op Europees niveau moeten plaatsvinden. 'Als wij als enige minder willen betalen, lopen Nederlandse patiënten het risico dat ze medicijnen niet meer krijgen.'

Lees zaterdag meer in de Volkskrant