Standbeeld van filosoof Baruch Spinoza
Standbeeld van filosoof Baruch Spinoza © Wikifrits, Wikimedia Commons

Winnaars Spinozapremie 2013 bekend; en hierom winnen ze

De winnaars van de Spinozapremies 2013 zijn zojuist bekendgemaakt. De wetenschapsprijzen van het NWO (de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) gaan naar een natuurkundige, een computertaalkundige en een chemicus. Zij krijgen ieder 2,5 miljoen euro om te besteden aan wetenschappelijk onderzoek.

Dit zijn de drie winnaars van de premie:

Mikhail Katsnelson, hoogleraar bij de Radboud Universiteit Nijmegen, houdt zich bezig met theoretische natuurkunde. De fysicus voorspelde in een aantal van zijn papers eigenschappen van grafeen. Dit nanomateriaal, dat tegenwoordig ook in het écht gemaakt kan worden, bleek zich te gedragen zoals Katsnelson voorspelde. Met de premie wil hij écht nieuwe dingen gaan doen, 'gewaagde dingen waarvoor veel collega's me misschien voor gek verslijten, en die je normaal niet oppakt of zomaar gefinancierd krijgt,' zoals hij het zelf zegt.

Piek Vossen, hoogleraar bij de Vrije Universiteit, onderzoekt de Computationele Lexicologie. Hoe laat je een computer een tekst lezen en begrijpen? Mensen zijn daar heel goed in maar programma's lukt het maar niet. Dat komt onder andere door de dubbelzinnigheid van taal; wij mensen weten door de context precies of het woord 'stoelen' als meervoud van stoel om op te zitten moet worden gezien, of als werkwoord. Voor computers is dat lastig. Een combinatie tussen informatica en taalkunde dus, waarin Vossen 'de erkenning van een harde vraag in een vakgebied dat vaak als nogal soft wordt beschouwd' ziet.

Bert Weckhuysen, hoogleraar bij de Universiteit Utrecht. Zijn vakgebied is de Anorganische Chemie en Katalyse. Hij onderzoekt hoe brandstoffen zoals aardolie reageren met katalysatoren - stoffen die een chemische reactie versnellen. Zo ontdekte hij hoe je van houtafval, dankzij een geschikte katalysator, bouwstenen kan maken voor de productie van rubber. Hij moet nog even nadenken wat hij wil gaan onderzoeken met het geld van de premie.

Morgen in de Volkskrant: interviews met de drie winnaars.