'Uiteenspattende meteoriet is zeldzaam, en kwam uit het niets'

Een meteoriet die in de dampkring uit elkaar spatte heeft in het Oeral-gebied in Rusland voor minstens 500 gewonden gezorgd. Volgens Govert Schilling, wetenschapsjournalist gespecialiseerd in sterrenkunde, gaat het om een behoorlijk zeldzaam verschijnsel. En men zag het niet aankomen.

Wat is er nou precies gebeurd? Is er sprake van een meteorietenregen of een enkele meteoriet?
'Het gaat hoogstwaarschijnlijk om een grote meteoriet, die in de dampkring uiteen is gevallen in meerdere stukken. Dus dan is er in feite sprake van een meteorietenregen. Maar het is vermoedelijk niet zo dat er meerdere meteoren uit de ruimte zijn gekomen.'

Hoe zeldzaam is dit verschijnsel?
'Het is behoorlijk zeldzaam, je ziet het niet veel. Het komt eens in de paar jaar voor. Vaak gebeurt het boven de oceaan, en dan merk je er natuurlijk weinig van. De laatste keer dat iets vergelijkbaars gebeurde was in Zuid-Sudan. Maar omdat dat in een dunbevolkte woestijnregio gebeurde, was het aantal slachtoffers - en het aantal gebroken ruiten - veel lager dan nu in Rusland.'

Je leest regelmatig over langs zoevende meteorieten. Zo scheert er vanavond ook weer eentje langs de aarde. Had men deze niet kunnen zien aankomen?
'De ruimte is groot, je kunt niet alles continu in de gaten houden. Die meteoriet in Zuid-Sudan werd een dag van tevoren ontdekt. Dan gaat men snel rekenen waar en wanneer de inslag te verwachten valt. Maar niet alle meteorieten ziet men aankomen. Deze kwam out of the blue.'

Wat was er gebeurd als de meteoriet niet in stukken uiteen was gevallen en frontaal tegen de aarde was gesmakt?
'Dan was het verschil met nu denk ik niet zo groot geweest. Maar dat is moeilijk te zeggen. Alles hangt af van de grootte. Die wordt onderzocht en zal wel snel duidelijk worden. Het gaat hier om een steenachtig object.'

Hoe moeten we het object eigenlijk noemen: een meteoriet, een meteoor of een meteoroïde?
'Officieel gebruiken we het woord meteoriet voor stenen die de dampkring hebben overleefd en op de grond terechtgekomen zijn. Gruisdeeltjes die nog door de ruimte suizen, noemen we meteoroïde. En het woord meteoor staat voor een lichtflits door de ruimte, zeg maar een vallende ster. Maar het is best ingewikkeld, want wanneer is iets nog een meteoroïde en wanneer niet meer? Voor het gemak is het daarom handig om gewoon over meteorieten te spreken, dat is de bekendste term.'

Vanavond scheert er ook een object langs de aarde. Is er een verband met de gebeurtenissen in Rusland?
'Nee, die dingen hebben niets met elkaar te maken, het is puur toeval. De planetoïde die vanavond langs vliegt, is ook een stuk groter.'