Een hommage aan Alan Turing, pionier van de informatica

Sinds deze week kan iedere geïnteresseerde een YouTube-filmpje plaatsen op de site van het Amsterdamse kunstenaarspaar Floris Tilanus en Elena Beelaerts, als het maar bijdraagt aan hun hommage aan Alan Turing, de in 1954 gestorven Britse pionier van de informatica. Later dit jaar is de verzameling doe-het-zelffilmpjes onderdeel van het derde Paleisje voor Volksvlijt, een avond vol muziek, theater, kunst en wetenschap in Felix Meritis.

We zien op de site filmpjes van de bloemenvrouw, Beau van Erven Dorens, musicus Simon Schouten, een draaiorgelboek, nieuwslezer Mariëlle Twee-beeke, een onbegrijpelijke fysicus over 'error correcting codes'. Wat is dit allemaal?
Tilanus en Beelaerts: 'Het verbindende codewoord is code, dat centraal staat in de informatica die Turing bedacht. Alles is code en de manipulatie ervan. De filmpjes vormen een curiositeitenkabinet. Mensen kunnen hun associaties bij dat woord in een filmpje vervatten. Niks ingewikkelds. Gewoon, wat er in je opkomt bij het begrip code, filmen en uploaden.'

Waarom hebben beeldend kunstenaars iets met wiskundige Alan Turing?
'Kunst en wetenschap zijn twee vormen van onderzoek. Turing bedacht dat alles neerkomt op het manipuleren van bits, van rekenen tot in de biologie. We willen weten hoe ver zoiets reikt.'

Turing is ook romantiek. Lang weggestopt, als veroordeeld homoseksueel en zelf-moordenaar?
'Dat is het persoonlijke drama en draagt zeker bij aan wat hem fascinerend maakt. Theatermaker Rob de Graaf maakt daar drie fragmenten over. Maar wat we creëren is vooral een ode aan Turings wiskundige genie.'

Vanwege de computers?
'Turing legde er de basis voor, en het is fascinerend dat we allemaal apparaatjes in onze zak hebben die zonder zijn ideeën niet zouden bestaan. Tot Turing was een computer een persoon, een rekenaar in een zaal vol rekenaars. Nu een machine.'

Hoe wordt zoiets een avond in november?
'In het Paleisje voor Volksvlijt komt alles samen, is het idee. Het publiek is in zekere zin zelf de rekenmachine, waarin stapje voor stapje de voorstelling ontstaat. Als een collage van theater, muziek, tekst, objecten, beeld.'

En wetenschap?
'Twee wetenschappers van de Jonge Akademie van de KNAW zijn nauw bij het project betrokken: taalfilosoof Arianna Betti en computerwiskundige Bettina Speckmann. Zij onderzoeken, samen met de kunstenaars, het begrip code. Nu al. Het proces erheen is net zo interessant als het resultaat.'

En wat krijgt het publiek?
'Geluk. Troost. Plezier. Magie. Eigenlijk alles wat kunst en wetenschap zo opwindend maakt.'

Op 30 november staat editie#3 van het Paleisje voor Volksvlijt 'Unfolding Frogs. Code in life, the universe and everything' eenmalig in Felix Meritis in Amsterdam. Informatie, kaarten en uploaden van bijdragen aan het codekabinet: paleisjevoorvolksvlijt.nl