Zeespiegelstijging ‘zwaar overschat’

Als door klimaatverandering de West-Antarctische ijskap instort, geeft dat geen vijf of zes meter zeespiegelstijging wereldwijd, maar gemiddeld ‘slechts’ 3,3 meter.

De groep, met ondermeer de Delfse onderzoeker dr. Bert Vermeersen, denkt dat vrijwel alle eerdere prognoses voor de gevolgen van de teloorgang van de ijskappen op West-Antarctica, sterk overdreven zijn. Of en wanneer dat zou kunnen gebeuren is overigens onbekend.

Tot nog toe wordt in modelstudies, ook die van het VN-panel voor klimaatverandering IPCC, er van uitgegaan dat een groot deel van de ijspaketten van de Zuidpool in zee belanden, als de zeegletsjers die nu voor de kust op de zeebodem rusten, eenmaal verdwijnen. Nu weerhouden die het landijs van wegglijden naar zee.

Volgens de nieuwe Brits-Nederlandse studie is dat echter lang niet overal waarschijnlijk, zelfs als alle ijsbarricades voor de kust wegvallen. De rotsbodems onder het landijs langs de kusten hellen volgens de onderzoekers niet af naar zee, maar juist omhoog. Daardoor blijven ook zonder zeeijs grote delen van de ijskap op hun plaats.

Volgens de onderzoekers kan de gemiddelde zeespiegelstijging van 3,3 meter door smeltend zuidpoolijs op het noordelijk halfrond overigens wel degelijk hoger uitvallen door een ander effect. De huidige ijsmassa's zijn zo massief dat hun zwaartekracht het omringende zeewater aantrekt en de aardkorst indrukt. Vallen die ijsmassa's weg, dan verdeelt zich meer water naar het noordelijk halfrond.

Vooral kustgebieden van Noord-Amerika en rond de Indische Oceaan krijgen daardoor volgens berekeningen meer zeespiegelstijging te verduren, dan het gemiddelde van ruim drie meter. Dat kan nog meters meer worden als ook het landijs van Groenland smelt.

De Utrechtse glacioloog Roderik van de Wal, verbonden aan het IMAU, wijst er wel op dat de Science-studie een theoretische exercitie is. 'Er is alleen uitgezocht wat er gebeurt als het ijs dat op de zeebodems rust, smelt. Dat is niet het eerste scenario waar je aan denkt.'