Vaart achter oplossen Higgs-mysterie: deeltjesversneller in turbostand

Wetenschappers van het deeltjeslab CERN in het Zwitserse Genève gaan de kracht van hun deeltjesversneller LHC verder opvoeren, om nog dit jaar het bestaan van het mysterieuze Higgs-deeltje te kunnen bewijzen óf ontkrachten. Dat hebben ze gisteren besloten.

Dit jaar moet de climax worden bereikt in de zoektocht naar het Higgs-boson, een deeltje dat - als het bestaat - een vitale rol in het ontstaan van het universum zou hebben gespeeld. Het deeltje dat in theorie alle andere deeltjes hun specifieke massa geeft, wordt daarom ook wel 'God-deeltje' genoemd, maar het bestaan ervan is, ironisch genoeg, nooit onomstotelijk bewezen. Aan het einde van 2012 moet definitief duidelijk zijn of het boson bestaat.

Opgeschaald
Er is enige haast geboden, omdat de gigantische machine eind dit jaar voor een periode van 20 maanden buiten gebruik wordt gesteld om te worden verbeterd en opgeschaald. De wetenschappers willen het mysterie vóór die tijd hebben opgelost. Het Higgs-boson werd al in de jaren zestig door Peter Higgs voorspeld, maar is tot nu toe nooit met 100 procent zekerheid waargenomen.

De deeltjesversneller van het CERN is de Large Hadron Collider (LHC), letterlijk 'grote hadronen-botser'. Het is het grootste door mensen gebouwde apparaat ooit. In een rondlopende ondergrondse tunnel met een omtrek van 27 kilometer worden protonen, onderdelen van atomen, versneld tot 99,9 procent van de lichtsnelheid en met elkaar in botsing gebracht.

De toestand tijdens zo'n botsing is vergelijkbaar met de toestand van het universum, een fractie van een seconde na de oerknal. Uit die botsingen halen wetenschappers informatie en daaruit zou het bestaan van het Higgs-deeltje moeten blijken.

De LHC bevindt zich nu nog in de winterslaap en zal in april weer worden opgestart.