Mensproeven medicijnen te vaak geheim

De geneesmiddelenindustrie heeft een sterke neiging om gegevens over mislukte medicijnen achter te houden. Daarbij is de wetenschap niet gediend en blijven risico's van bepaalde middelen soms ook onderbelicht....

Dat schrijven Franse onderzoekers deze week in het blad PLOS Medicine. Van slechts een op de zes beginstudies met mensen met potentiële medicijnen wordt het resultaat in een wetenschappelijk tijdschrift vermeld. Van ongeveer de helft wordt zelfs op geen enkele manier publieke melding gemaakt.

De onderzoekers baseren zich op een analyse van 444 medicijntrials, zoals die ooit werden voorgelegd aan ethische commissies, die in Frankrijk over de toelaatbaarheid van de proef moesten oordelen. Daarvan waren er 140 zogeten fase-1 onderzoeken, waarbij doorgaans in gezonde mensen wordt gekeken of het middel geen zware bijwerkingen geeft. Pas in fases-2 tot en met 4 wordt naar de werkzaamheid van een middel gekeken.

Van de fase-1 studies bleek in de jaren daarna slechts 17 procent te leiden tot een wetenschappelijke publicatie. Van de fase-2 tot en met fase-4 studies is dat 43 procent.

Volgens de onderzoekers is industriele vertrouwelijkheid de belangrijkste reden dat proeven met medicijnen niet gemakkelijk worden gepubliceerd. In eerdere studies bleek ook dat er een aanzienlijke neiging bestaat om alleen over studies met positieve resultaten te publiceren.

Die zogeheten publication bias is voor wetenschappelijke bladen en wetenschapsfinanciers aanleiding om te pleiten voor een verplichte registratie van medicijnproeven. In veel plannen wordt fase-1 mensonderzoek daarvan echter uitgesloten.