Slapen naast snelweg ondermijnt geheugen

Mensen met een slaapkamer langs een snelweg, spoorbaan of vliegveld, hebben waarschijnlijk meer moeite met het onthouden van oude informatie en het aanleren van nieuwe dingen.

Dat zegt neurowetenschapper Ysbrand van der Werf (1971), die bij het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen (NIN) en de Vrije Universiteit onderzoek doet naar hersenprocessen die een rol spelen bij slaap.

Dat mensen slaap nodig hebben om goed te kunnen functioneren, was al bekend uit experimenten waarbij proefpersonen 35 uur wakker werden gehouden. Uit het onderzoek dat Van der Werf vandaag (18 januari) publiceert in Nature Neuroscience, blijkt dat niet alleen slaaponthouding slecht is voor geheugen en leervermogen. Ook een lichte verstoring van de diepe slaap zonder dat iemand wakker wordt, heeft dat effect.

Ongeveer de helft van onze slaaptijd brengen we door in diepe slaap. Die periode, die gekenmerkt wordt door langzame hersengolven, gebruiken onze hersenen om informatie te ordenen en zo ruimte te maken voor nieuwe input.

Wanneer die langzame hersengolven door externe stressoren – lawaai, licht – worden verstoord, wordt de hippocampus in de hersenen tijdens de daarop volgende dag minder actief. Dat hersengebiedje speelt een cruciale rol bij het vastleggen van herinneringen. De slaper zelf merkt daar niets van. Hij slaapt niet korter en wordt ook niet wakker. Intussen is het kwaad wel geschied.

Van der Werf kwam dit proces op het spoor doordat hij tijdens de diepe slaap van zijn proefpersonen geluiden afspeelde. MRI-beelden lieten vervolgens zien dat de hippocampus van ongestoorde slapers overdag actiever was dan die van slapers naast wier bed met regelmaat piepjes hadden geklonken. Na het ontwaken moesten de proefpersonen in een serie van honderd beelden er vijftig herkennen die ze de vorige dag hadden gezien. De ongestoorde slapers deden dat veel beter.