Zorgsector is banenmotor van Nederland, vooral voor vrouwen

De zorgsector heeft zich het afgelopen decennium ontpopt tot banenmotor van Nederland. Niet het bedrijfleven, maar ziekenhuizen en verpleeghuizen creëerden de meeste nieuwe banen. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Tussen 2000 en 2010 kwamen er in Nederland ruim een half miljoen nieuwe banen bij, waarvan 385 duizend in de gezondheidszorg.

De  gezondheidszorg telde in 2010 1,4 miljoen voltijdbanen, 38 procent meer dan tien jaar eerder. De verwachting is dat dit aantal de komende jaren verder zal groeien. Daarmee is de zorg hard op weg om, afgemeten in het aantal werknemers, de grootste sector van Nederland te worden. Nu wordt deze plaats nog ingenomen door de handel, met 1,5 miljoen banen. De handel groeit echter minder explosief.

De overheid telde in 2010 101 duizend banen meer dan in 2000. Het aantal banen in de publieke sector is daarmee in tien jaar tijd met 10 procent toegenomen. De groei zit hem met name in het onderwijs, hoewel het openbaar besuur ook meer ambtenaren telde.

De banengroei in de private sector is de eerste tien jaar van deze eeuw vrijwel stilgevallen. In de jaren negentig was de markt met 1,3 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen nog de banenmotor van de Nederlandse economie. In de eerste tien jaar van deze eeuw was dat aantal gedaald tot 30 duizend.

Vrouwen
Vrijwel alle nieuwe banen die deze eeuw zijn gecreëerd werden ingenomen door vrouwen: 98 procent. Deels hangt dit samen met de sectoren waarin de banengroei plaatsheeft. In de zorg en het onderwijs werken relatief veel vrouwen, terwijl in krimpende sectoren als de bouw, industrie en landbouw traditioneel juist veel mannen werken.

Mannen zijn wel nog steeds goed voor 63 procent van alle gewerkte uren in Nederland. In 2010 werkten mannen gemiddeld 1.621 uur per jaar, terwijl vrouwen gemiddeld 1.107 uur werkten.

De banengroei stelt de zorg voor een groot probleem. Van de 385 duizend nieuwe banen in de zorg zijn er 247 duizend gekoppeld aan de vergrijzing. De verwachting is dat de vraag naar ouderenzorg de komende jaren alleen maar verder gaat stijgen, terwijl veel van het huidige verzorgend personeel met pensioen gaat. Zorgondernemers verwachten vanaf 2020 niet meer in staat te zijn voldoende personeel te vinden om alle vacatures te vervullen.

Om de kwaliteit van zorg toch op peil te houden, zijn technische innovaties onvermijdelijk. 'We moeten zorgen dat ouderen straks langer zelfstandig kunnen wonen', zegt Jaap Knoppert van de organisatie van zorgondernemers Actiz. 'In plaats van een thuiszorgmedewerker die iedere dag langs alle ouderen in een buurt fietst, kun je ouderen bijvoorbeeld via een eenvoudig bedienbare videoverbinding in contact stellen met een medewerker.'